Yeni Piyasa Riski · FRTB Serisi

FRTB Onboarding

FRTB (Fundamental Review of the Trading Book), piyasa riski sermaye çerçevesinin kriz sonrası kapsamlı revizyonudur. Seri; trading/banking book sınırından standart yaklaşıma (SA), masa bazlı içsel modele (IMA), NMRF ve PLA kapılarına ilerler; CVA bağlantısı ve bankanın toplam RWA’sına uygulanan output floor ile kapanır. 13 interaktif modülde Basel teknik standardı ana eksendir; AB uygulama tarihi ve geçici önlemleri ile Türkiye’de yürürlükteki BDDK kapsamı ayrı ayrı etiketlenir. Sıra önemlidir.

Gözden geçirme: 14 Temmuz 2026Kapsam: Basel teknik standardı ana eksen; AB uygulama tarihi ve geçici önlemleri ayrıca etiketlidir.Okuma kuralı: Simülatörler öğretici sadeleştirmedir; düzenleyici hesap değildir.

faz

interaktif sayfa

0 / 13 sayfa ziyaret edildi

Faz 1Neden FRTB? Kapsam & Mimari

FRTB'nin doğuş sebebi, trading/banking book sınırı ve çerçevenin genel iskeleti. Tüm serinin zemini.

FRTB neden doğdu?

Basel 2.5'in yamalı yapısı, 2008 krizinde VaR'ın çöküşü, sınır arbitrajı. VaR→ES geçişi interaktif canvas, Basel 2.5 vs FRTB karşılaştırması, regülasyon timeline (Basel/EU/BDDK).

FRTBVaRES

→

Trading book / banking book sınırı

FRTB'nin katı sınırı, presumptive listeler, reklas yasağı ve sermaye add-on'u, internal risk transfer. Tıklanabilir sınıflandırıcı, reklas maliyeti demosu, BDDK alım-satım hesapları bağlamı.

boundarytrading bookIRT

→

Çerçeve mimarisi: SA, IMA & desk yapısı

IMA bankasında tam SA paralel karşılaştırma ve fallback hesabı; IMA desk bazında opsiyonel. Masa onay kapıları ve kredi+piyasa+operasyonel toplam RWA'ya uygulanan aggregate output floor.

SAIMAdesk

→

Faz 2Standart Yaklaşım (SA)

Tam FRTB standart yaklaşımı: duyarlılık temelli yöntem, korelasyon senaryoları, temerrüt ve artık risk. IMA kullanan bankada paralel hesaplanır; basitleştirilmiş yerel seçenekler ayrıca değerlendirilebilir.

SA mimarisi: SBM + DRC + RRAO

Standart yaklaşımın üç bileşeni ve nasıl toplandıkları. 7 risk sınıfı, sermaye = SBM + DRC + RRAO waterfall'ı, her bileşenin ne yakaladığı. İnteraktif kompozisyon grafiği.

SBMDRCRRAO

→

Sensitivities-Based Method: delta, vega, curvature

Duyarlılıkları risk ağırlıklarıyla sermayeye çevirmek. Delta/vega/curvature üç boyutu, risk faktörü bucket'ları, curvature shock canvas'ı. Delta vs full-reval karşılaştırması.

deltavegacurvature

→

Korelasyon senaryoları & agregasyon

Bucket içi (ρ) ve bucket arası (γ) korelasyon, üç senaryo (yüksek/orta/düşük), sermaye = max. Kb/Sb agregasyon formülü, korelasyon matrisi interaktif, senaryo seçici.

correlationaggregation3 senaryo

→

DRC & RRAO: temerrüt ve artık risk

Default Risk Charge (IRC'nin yerine, JTD bazlı), Residual Risk Add-On (egzotik/gap riski). JTD hesaplayıcı, netting mantığı, RRAO nominal × ağırlık, hangi ürün hangi kovaya.

DRCRRAOJTD

→

Faz 3İçsel Model Yaklaşımı (IMA)

Onay almak isteyenler için: Expected Shortfall, modellenemeyen faktörler ve modeli ayakta tutan testler.

Expected Shortfall & likidite horizonları

%97.5 ES (VaR yerine), stresli kalibrasyon, likidite-ayarlı horizonlar (10/20/40/60/120 gün). ES canvas, LH bucket haritası, horizon ölçekleme hesaplayıcı.

ESliquidity horizonstressed

→

NMRF & risk faktörü uygunluk testi (RFET)

Modellenebilir mi? ≥24 yıllık gözlem + her 90 günlük dönemde ≥4 gözlem veya ≥100 yıllık gözlem. Geçemeyen faktörler NMRF olur ve SES'e gider. RFET simülatörü ve sermaye etkisi.

NMRFRFETSES

→

PLA testi & backtesting

Hipotetik P&L (HPL) vs RTPL, Spearman + KS ile PLA bölgeleri; APL/HPL bazlı masa VaR eşikleri ve bunlardan ayrı banka düzeyi %99/250 gün trafik ışığı.

PLAbacktestingtraffic light

→

Faz 4Bağlantılı Çerçeveler & Uygulama

FRTB'nin komşuları: CVA sermayesi, output floor ve gerçek dünyada uygulama & validasyon.

CVA Risk Çerçevesi: BA-CVA & SA-CVA

CVA riski sermayesinin yeni çerçevesi. Basic (BA-CVA) vs Standardised (SA-CVA, duyarlılık temelli), AA-CVA'nın kaldırılması. Yaklaşım seçici, hedge tanıma, sermaye karşılaştırması.

CVABA-CVASA-CVA

→

Output floor & sermaye etkisi

Kredi, piyasa ve operasyonel riskleri kapsayan banka-geneli output floor. Nomine yaklaşımlar toplamı ile tam standart toplamın %72.5'i karşılaştırılır; CRR3 kademeli geçişi ve RWA simülatörü.

output floor%72.5RWA

→

Uygulama, veri altyapısı & validasyon lensi

Sensitivity üretimi, veri kalitesi, risk faktörü envanteri, real price gözlemleri. Uygulama zorlukları haritası, validasyon checklist'i, en sık FRTB hataları, challenge soruları.

validasyonveri altyapısıimplementation

→

Her sayfa bağımsız bir interaktif modüldür. Sırayı takip edin — SA'yı (Faz 2) anlamadan IMA (Faz 3) havada kalır. Market Risk Onboarding serisini tamamladıktan sonra bu seriye geçmek idealdir; VaR, ES, duyarlılıklar ve backtesting oradan tanıdık gelecek.

Birincil kaynaklar

Teknik eşikler Basel standardına; AB tarih ve geçişleri AB metinlerine; Türkiye kapsamı yürürlükteki BDDK listesine göre okunmalıdır.