DRC & RRAO: Temerrüt ve Artık Risk

SBM fiyat hareketlerini yakalar ama iki şeyi kaçırır: bir ihraççının bir gecede batması (ani temerrüt) ve formülün gözünden kaçan egzotik davranışlar. DRC birincisini, RRAO ikincisini kapatır. İkisi de SBM'e eklenir.

Gözden geçirme: 14 Temmuz 2026Kapsam: Basel teknik standardı ana eksen; AB ve Türkiye uygulaması ayrıca kontrol edilmelidir.Okuma kuralı: Simülatörler öğretici sadeleştirmedir; düzenleyici hesap değildir.

Faz 2 · SA'nın diğer iki bacağı

Duyarlılık temerrüdü göremez

SBM duyarlılık temellidir: kredi spreadi 10bp açılırsa şu kadar kaybederim. Ama temerrüt sürekli değil sıçramalı bir olaydır — spread yavaşça açılmaz, ihraççı defolt eder ve pozisyon bir anda LGD kadar düşer. Bu jump-to-default (JTD) riskidir ve SBM'in ölçtüğü küçük hareketlerle yakalanamaz. DRC (Default Risk Charge) bunu ayrı ölçer — Basel 2.5'teki IRC'nin FRTB halefi.

Diğer taraftan bazı ürünlerin riski ne düz duyarlılıkla ne de temerrütle tam yakalanır: bariyer opsiyonlarının gap davranışı, dijital ödemeler, egzotik korelasyon ürünleri. RRAO (Residual Risk Add-On) bunlara basit ama muhafazakâr bir nominal-bazlı yük koyar — "modelim bunu tam anlamıyor, o hâlde peşinen bir tampon tut" mantığı.

İnteraktif — DRC Bucket Hesabı

JTD, netting ve hedge fayda oranı (HBR)

Öğretici sadeleştirme: JTD ≈ LGD × nominal (+ P&L/MtM düzeltmesi) · HBR = Σ netJTD_long / (Σ netJTD_long + Σ |netJTD_short|)
DRC = max(0, Σ RW·netJTD_long − HBR × Σ RW·|netJTD_short|)

Uzun bir kurumsal tahvil (BBB) ve onu aynı DRC bucket'ında farklı bir isim üzerinden hedge eden kısa pozisyon düşün. İhraççı aynı olmadığı için isim bazında netting yapılamaz; hedge benefit ratio (HBR) kısa tarafın faydasını kısar. Hedge nominalini kaydır.

DRC — Uzun Tahvil + Çapraz-İsim Hedge

Uzun: BBB kurumsal, nominal ₺100M, LGD %75, temerrüt RW %6. Hedge: A-rating farklı isim, LGD %75, RW %3.

Hedge nominali ₺60M

—

JTD uzun

—

JTD kısa

—

HBR (hedge fayda oranı)

—

DRC sermaye

İnteraktif — RRAO Sınıflandırıcı

Hangi ürün artık risk taşır?

RRAO iki kovadan oluşur: egzotik dayanak (nominal × %1.0) ve diğer artık riskler — gap, korelasyon, davranış riski taşıyan araçlar (nominal × %0.1). Vanilya ürünler RRAO taşımaz. Karta tıkla — ürünün kovasını gör.

RRAO Kova Ataması

Karta tıkla. Kırmızı = egzotik (%1.0), amber = diğer artık (%0.1), yeşil = RRAO yok.

RRAO kasıtlı olarak kaba tutulur: amaç kesin ölçüm değil, modelin kaçırdığına karşı basit bir tampon. Nominal büyükse küçük bir yüzde bile anlamlı sermaye doğurur — bu, bankayı egzotik konsantrasyonundan caydıran bir tasarımdır.

Regülasyon notu: DRC'nin JTD/HBR mantığı ve RRAO'nun %1.0 / %0.1 nominal ağırlıkları Basel MAR22–23'te tanımlıdır. Temerrüt risk ağırlıkları kredi kalitesine göre; JTD kayıp oranları ürün ve kıdeme göre ayrıntılanır. Simülatör aynı bucket içinde iki ismi ve sadeleştirilmiş JTD'yi varsayar; düzenleyici netting/vade kuralları daha ayrıntılıdır.

Özet

Bu sayfadan ne götürmelisin?

Anahtar çıkarımlar

DRC ani temerrüt (jump-to-default) riskini ölçer — SBM'in kaçırdığı sıçramalı olay; IRC'nin halefi
JTD'nin sezgisi LGD × nominaldir; düzenleyici formül yön, P&L/MtM ve ürün türüne göre ayrıntılanır
Aynı bucket'taki çapraz-isim hedge tam tanınmaz: HBR kısa tarafın faydasını kısar
RRAO egzotik/artık riskleri kaba nominal ağırlıkla kapatır: egzotik dayanak %1.0, diğer artık %0.1
Vanilya ürünler RRAO taşımaz; yük egzotik konsantrasyonu caydırmak için tasarlanmıştır
SA sermayesi = SBM + DRC + RRAO — bu modülle SA tamamlandı; sırada IMA var (Faz 3)

Birincil kaynaklar

Teknik eşikler Basel standardına; AB tarih ve geçişleri AB metinlerine; Türkiye kapsamı yürürlükteki BDDK listesine göre okunmalıdır.

önceki sayfa← 06 · Korelasyon & Agregasyon sonraki sayfa08 · Expected Shortfall →