Sermaye, Risk Ağırlıklı Tutar ve Kaldıraç
Sermaye oranı “kasadaki para” değildir. Bankanın zarar emebilen kaynaklarının, taşıdığı riskin düzenleyici ölçüsüne bölünmesidir. Doğru okuma payı, paydayı ve yasal eşiğe kalan mesafeyi birlikte görür.
Banka beklenmeyen bir zarar yaşarsa, bunu mevduat sahibine taşımadan önce ne kadar tamponu var?
Bu bölümün sonunda
- Çekirdek, ana ve toplam düzenleyici sermayeyi ayırmak
- Sermaye oranındaki hareketi “sermaye mi, RAT mı?” diye parçalamak
- Oran yerine yasal limite uzaklığı ve kaldıraç kontrolünü birlikte okumak
Sermaye ile risk ağırlıklı tutarın ilişkisi
Düzenleyici sermaye zararları karşılayabilen uygun kaynakları, RAT ise kredi, piyasa ve operasyonel riskin düzenleyici ölçüsünü ifade eder. Sermaye oranı iki tutarın oranıdır. RAT, belirli bir stres senaryosundaki zarar tahmini değildir.
RAT, toplam aktif değildir. Nakit ile temerrüt riski yüksek bir kredi aynı ağırlıkla sayılmaz; kredi, piyasa ve operasyonel riskler düzenleyici kurallarla ortak bir risk ölçüsüne çevrilir. Bu yüzden bilanço büyürken oran düşebilir; kâr sermayeyi artırsa bile RAT daha hızlı büyümüş olabilir.
üç katman: önce en kaliteli zarar emici kaynak
Bilanço özkaynağı 286,499 milyar TL iken düzenleyici toplam özkaynak 405,424 milyar TL'dir. Muhasebe özkaynağına düzenleyici ilaveler/indirimler ve uygun sermaye benzeri araçlar uygulanır. İki tutarı doğrudan eşitlemeyin.
oranı değil, eşikten sonra kalan alanı oku
Yönetim sunumu, çekirdek oranın yıl sonundan beri 43 bp gerilediğini; içsel sermaye yaratımının +76 bp desteğine karşı makro etkinin -50 bp olduğunu vurgular. Ayrıca Yapı Kredi Portföy işleminden beklenen yaklaşık +70 bp etkiyi pro-forma gösterir: gerçekleşmiş sonuçla aynı renk ve kesinlikte okunmamalıdır.
Finansal raporun önceki dönem toplam sermaye oranı %16,71 iken sunumdaki 2025 köprüsü %14,8'den başlar. Tanım, kapsam veya karşılaştırılabilir düzenleyici baz mutabakatı yapılmadan iki başlangıcı tek seri gibi bağlamayın.
etkileşim: sermaye sabitken RAT büyürse ne olur?
Aşağıdaki kontrol, 405,424 milyar TL toplam düzenleyici özkaynağı sabit tutar. Sadece RAT'ı değiştirerek oranın payda etkisini görün.
Bu mekanik egzersiz, kâr/sermaye değişimini ve risk kompozisyonunu sabit varsayar; bir tahmin değildir.
Sermaye 405 milyarda dururken RAT 2,8 trilyondan 3,2 trilyona çıkarsa tampon incelir. Banka para kaybetmemiş olsa bile daha çok veya daha ağır risk taşıdığı için oran düşer. “Oran düştü” cümlesinden sonra ilk sorunuz: pay mı azaldı, payda mı büyüdü?
Kaldıraç oranı: risk ağırlığından bağımsız kontrol
RAT model ve standart ağırlıklara dayanır. Kaldıraç oranı daha kaba bir kontrol yapar: ana sermayeyi, ağırlıklandırılmamış geniş risk tutarına böler. Böylece çok düşük risk ağırlıkları nedeniyle görünmez olabilecek bilanço şişmesini sınırlar.
Sermaye yeterliliği
Risk duyarlıdır. YKB: %14,45. Aynı nominal tutardaki iki varlığı farklı risk ağırlıklarıyla ele alabilir.
Kaldıraç oranı
Risk ağırlığına daha az bağımlıdır. Üç aylık ortalama ana sermaye 324,986 mlr TL / risk tutarı 7.016,653 mlr TL = %4,63.
İki oran birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Sermaye yeterliliği “ne kadar riskli?”; kaldıraç “ne kadar büyük?” sorusunu yakalar.
tipik hata: yüksek oranı otomatik olarak “güçlü” saymak
- Oranın seviyesinden önce yasal/tetikleyici eşiğe uzaklığı ölç.
- Değişimi sermaye üretimi, temettü/zarar, kur-makro etkisi ve RAT büyümesine ayır.
- Pro-forma işlemleri gerçekleşmiş sermayeden ayrı tut.
- Çekirdek, ana ve toplam oranlardan en dar tamponu belirle.
- Sermaye yeterliliğini kaldıraç ve aktif kalitesiyle çapraz kontrol et.
Okuma durumunu bu tarayıcıda saklayabilirsiniz.