Gelir Tablosu: Kârın Şelalesi
Gelir tablosu, bilanço fotoğrafının dönem boyunca nasıl çalıştığını gösteren filmdir. Faiz ve komisyonla başlayan akış; fonlama, operasyon, kredi zararı ve vergi duraklarından geçerek net kâra ulaşır.
360 milyar TL faiz geliri olan bir banka neden yalnızca 31 milyar TL net kâr açıkladı?
Bu bölümün sonunda
- Brüt faiz gelirinden net faiz gelirine, oradan net kâra inmek
- Operasyonel gider ile kredi karşılığını farklı ekonomik maliyetler olarak okumak
- Resmî gelir tablosu ile sunumdaki “çekirdek gelir / karşılık öncesi kâr” göstergelerini mutabıklaştırmak
Faiz gelirinden net faiz gelirine
Faiz geliri fonlama giderinden önceki tutardır. Bu örnekte 360,009 milyar TL faiz gelirinden 242,653 milyar TL faiz gideri çıkarıldığında 117,356 milyar TL net faiz geliri kalır. Komisyon, ticari sonuç, karşılık ve diğer giderler daha sonra dönem kârına bağlanır.
31,012 milyar TL net kâra giden resmî şelale
Aşağıdaki görsel, mevzuat tablosundaki satırları ekonomik işlevine göre yedi adıma indirger. Yeşil katkı ekler, mercan katkı azaltır, mavi sütun dönem net kârını gösterir.
| Resmî satır | 6A26 | 6A25 | Okuma sorusu |
|---|---|---|---|
| Net faiz geliri | 117,356 | 64,955 | Fiyatlama ve fonlama farkı ne yaptı? |
| Net ücret ve komisyon | 65,755 | 52,154 | Faiz dışı gelir ne kadar çeşitlendi? |
| Ticari kâr/zarar | −46,064 | −21,759 | Swap ve kur korunması nasıl sınıflandı? |
| Beklenen zarar karşılıkları | −39,211 | −27,371 | Kredi riski kârı ne kadar tüketti? |
| Personel + diğer faaliyet gideri | −73,266 | −54,534 | Gelir artışı gider artışını geçti mi? |
| Grubun net kârı | 31,010 | 22,748 | Artışın kalitesi ve momentumu nedir? |
sunum aynı motoru neden farklı bir gösterge paneliyle anlatıyor?
Yönetim, türev/swap maliyetini ticari sonuçtan çekip faiz motoruyla birlikte gösterir. Bu, performansı anlamayı kolaylaştırır; fakat resmî muhasebe satırlarının yeniden sınıflandırılmış bir görünümüdür.
2Ç26: %2,67 · çeyreklik -50 bp
Ödeme sistemleri kırılımın %64'ü
Sunumun ana olumlu mesajı, makro baskıya rağmen çekirdek gelirin yalnız %2 çeyreklik gerilemesi, NFM'nin yıl sonundan beri genişlemesi ve komisyonların giderlerin %90'ını karşılamasıdır. Bu anlatının karşı ağırlığı kredi risk maliyetindeki yükseliştir.
altı aylık büyüme ile son çeyrek aynı sinyali vermiyor
6A26 yıllık karşılaştırma
Net kâr: 31,0 mlr TL. Geçen yılın ilk altı ayına göre güçlü artış.
2Ç26 çeyreklik karşılaştırma
Net kâr: 10,7 mlr TL. 1Ç26'daki 20,3 mlr TL'nin belirgin altında.
6A26 karşılık öncesi kâr
65,5 mlr TL; ana gelir motoru yıllık bazda güçlü.
2Ç26 karşılık öncesi kâr
28,6 mlr TL; son çeyrekte gelir ve ticari sonuç ivmesi zayıfladı.
Yıllık ve çeyreklik karşılaştırmalar farklı dönemleri ölçer. Altı aylık kâr geçen yılın aynı döneminden yüksekken ikinci çeyrek kârı ilk çeyreğe göre düşebilir. Her yorum, karşılaştırmanın başlangıç ve bitiş dönemini belirtmelidir.
nasıl okunur? yukarıdan aşağı, sonra yeniden yukarı
- Önce tutarı, sonra büyüme oranını ve karşılaştırma dönemini oku.
- Net faiz gelirini NFM ile; komisyonu giderle; karşılığı kredi büyümesiyle çapraz kontrol et.
- Kümülatif 6A tablo ile tek çeyrek 2Ç tabloyu aynı döneme çevirmeden kıyaslama.
- Resmî satırdan yönetim KPI'sına geçerken çıkarılan/eklenen kalemleri yazılı formülle göster.
tipik hata: sunum KPI'sını muhasebe satırı sanmak
Resmî görünüm
Net faiz geliri 117,356 mlr TL, ticari zarar 46,064 mlr TL. Türev ve swap etkileri muhasebe sınıflamasında ticari sonuçta yer alabilir.
Yönetim görünümü
Swap dahil net faiz 54,7 mlr TL ve temel bankacılık geliri 120,5 mlr TL. Analitik yeniden sınıflama, resmî satırın yerine geçmez.
Solo %2,92 NFM'yi konsolide 31,0 milyar TL kâra mekanik olarak bölmeyin; 6A26 kümülatif rakamı 2Ç26 çeyrek rakamıyla aynı sütunda toplamayın; negatif ticari sonucu hedge/swap dipnotunu okumadan “trading zararı” diye yorumlamayın.
kaynak ve derinleşme
Okuma durumunu bu tarayıcıda saklayabilirsiniz.