Kategori C · Kredi Merceği

Modül 06 / 13 · Finansal Rapor PDF s. 27-30, 42, 72-76, 91 · Sunum s. 8-9

Krediler, Aşamalar ve Beklenen Kredi Zararı

Kredi büyüklüğü tek başına iyi ya da kötü değildir. Bu ders, portföyün hangi risk rafında durduğunu, dönem içinde ne kadar yeni sorun oluştuğunu ve bankanın bu sorun için ne kadar tampon ayırdığını aynı hikâyede birleştirir.

bu bölümün sorusu

Kredi müşterilerinin ödeme gücü bozulurken banka bunu ne kadar erken gördü ve beklenen kaybı kâra ne kadar yansıttı?

Bu bölümün sonunda

Aşama 1, 2 ve 3'ü “gecikme sayacı” yerine risk değişimi olarak okumak
Karşılık stokunu, dönem giderini ve TGA girişini birbirinden ayırmak
TGA oranı, coverage ve kredi risk maliyetini kapsamı sabitleyerek yorumlamak

Kredi riskindeki değişim ve üç aşamalı ölçüm

Aşama 1, ilk muhasebeleştirmeden bu yana kredi riskinde önemli artış bulunmayan varlıkların genel ölçüm kategorisidir. 12 aylık ECL, önümüzdeki 12 ayda gerçekleşmesi mümkün temerrütlerden doğan ömür boyu nakit açıklarının olasılık ağırlıklı bugünkü değeridir; yalnızca 12 ay içinde oluşacak nakit kaybı değildir. Aşama 2 ve 3 ömür boyu ECL kullanır; Aşama 2 tek başına temerrüt anlamına gelmez. Satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi değer düşüklüğü bulunan varlıkların (POCI) özel yaklaşımı bu sadeleştirilmiş akışın dışındadır.

01TO / PDtemerrüt ihtimali

02THK / LGDtemerrütte kayıp oranı

03TT / EADtemerrütte risk tutarı

04İskontoparanın zaman değeri

05Makro senaryobaz, iyi, kötü

06Beklenen zararolasılık ağırlıklı tampon

Rapor, TO/THK/TT modellerini İDD parametrelerinden türetiyor; fakat TFRS 9 için düzenleyici muhafazakârlığı temizliyor, güncel koşul ve ömür boyu eğrileri ekliyor. Bu nedenle bir sonraki dersteki düzenleyici TO ile TFRS 9 PD aynı sayı değildir.

Kavramsal dayanak: IFRS 9 proje özeti, beklenen kredi zararları.

üç aşamayı sayı ve tetikleyiciyle birlikte oku

Aşama 1 · standart nitelikli

12 aylık ECL

1.980,902 mlr TL brüt

İlk kayda alımdan beri önemli risk artışı yok. Karşılık: 8,084 mlr TL.

hesaplanan oran ≈ %0,41

Aşama 2 · yakın izleme

Ömür boyu ECL

254,041 mlr TL brüt

Risk ilk güne göre anlamlı arttı. Karşılık: 21,921 mlr TL.

hesaplanan oran ≈ %8,63

Aşama 3 · donuk / TGA

Ömür boyu ECL

91,973 mlr TL brüt

Temerrüt/kredi-değer düşüklüğü var. Karşılık: 55,922 mlr TL.

hesaplanan oran ≈ %60,80

Kaynak: Finansal Rapor PDF s. 72 (Aşama 1/2 brüt ve karşılık), s. 74-75 (Aşama 3 brüt ve karşılık). Hesaplanan oranlar brüt tutar üzerinden öğretici bölümlerdir.

Aşama 2 için tek eşik yok

Rapor; ilk kullandırım gününe göre TO artışını, 30 günü aşan gecikmeyi, yeniden yapılandırmayı, tazmin olmuş gayrinakdi krediyi ve ilave içsel kanıtları birlikte kullanıyor. Düşük mutlak TO'lu bir kredi bile kendi başlangıcına göre çok bozulduysa Aşama 2 olabilir.

stok başka, akım başka: aynı “karşılık” kelimesine aldanma

Stok, 30 Haziran günü bilançoda duran birikmiş tamponu; akım, ilk altı ayda gelir tablosuna giren karşılık giderini anlatır. Bir dönem gideri, kapanış stokundaki artışa eşit olmak zorunda değildir.

karşılık defterikontrolle görünümü değiştir

8,084

Aşama 1 kredi karşılığı · mlr TL

21,921

Aşama 2 kredi karşılığı · mlr TL

55,922

Aşama 3 kredi karşılığı · mlr TL

85,927

krediler toplamı · mlr TL

Risk tablosundaki kredi karşılığı stoku. Bilançodaki 86,044 mlr TL toplam ECL, borçlanma araçları gibi diğer itfa edilmiş maliyetli varlıkları da içerdiği için 117 milyon TL daha yüksektir.

Bilanço sorusu

Bugün ne kadar risk ve karşılık taşıyorum? Cevap bir stoktur.

Gelir tablosu sorusu

Bu dönemde kârdan ne kadar kredi zararı gideri geçtim? Cevap bir akımdır.

TGA hareketi: kapanış bakiyesinin filmini izle

Takipteki alacak oranı yalnızca son kareyi gösterir. Hareket tablosu yeni girişleri, tahsilatı, satışı ve kur etkisini ayırarak o kareye nasıl gelindiğini açıklar.

donuk kredi köprüsükonsolide · Milyar TL · PDF s. 75

açılış71,32631 Aralık 2025 brüt TGA

+ yeni intikal37,855III/IV/V grup girişleri

- tahsilat11,848nakit geri kazanım

- satış / silme5,5115,510 satış + 0,001 silme

+ kur etkisi0,151YP değerleme farkı

kapanış91,97330 Haziran 2026 brüt TGA

III→IV→V grup iç transferleri toplamda birbirini götürür; bunları yeni TGA girişi gibi ikinci kez toplamayın. Açılış toplamında raporun farklı tablolarında 1 milyon TL yuvarlama farkı vardır.

TGA oranı = Brüt takipteki kredi ÷ Brüt toplam krediYönetim faaliyet raporunda konsolide oran: %4,0 · Yatırımcı sunumunda solo oran: %4,3

oran tek başına yetmez

TGA satışı oranı mekanik olarak düşürebilir. YKB ilk yarıda 5,5 mlr TL TGA satışı açıkladığı için oranı; yeni giriş, tahsilat, satış ve coverage ile birlikte okuyun.

CoR kaybın hızı, coverage tamponun kalınlığıdır

Kredi risk maliyeti (CoR): Dönemdeki net kredi zararı yükünün ortalama kredi hacmine oranı. Bir akım ölçüsüdür ve baz puanla anlatılır.
Karşılık oranı (coverage): Bir risk havuzu için ayrılan karşılık stokunun brüt risk tutarına oranı. Aynı kapsamdaki pay ve paydayı ister.

sunumun CoR köprüsüBDDK konsolide olmayan · Sunum s. 8

Aşama I & II (net)

3 bp

Aşama III

254 bp

Brüt CoR

257 bp

Tahsilatlar

-56 bp

Net CoR

201 bp

2Ç26 net CoR 224 bp. Faaliyet raporu da YP korunma etkisiyle düzeltilmiş net CoR'u 201 bp verir. Finansal rapordaki 39,211 mlr TL ECL giderinden, sunumun solo/ayarlı ve yıllıklandırılmış 201 bp oranı doğrudan yeniden üretilemez.

sunum s. 8-9 neden önemli? yönetim riski burada büyütüyor

Yatırımcı sunumu iki mesajı öne çıkarıyor: yeni TGA girişleri ağırlıkla bireysel ve KOBİ'den geliyor; buna karşılık banka Aşama 2 sınıflaması ve karşılıklarında ihtiyatlı kaldığını söylüyor.

net TGA girişinin segmenti6A26 ortalama · solo/MIS

Kredi kartları · %412025 ort. üstü %52

Tüketici · %312025 ort. üstü %41

KOBİ · %162025 ort. üstü %54

Kurumsal & ticari · %112025 ort. altı %19

Paylar sunum yuvarlaması nedeniyle %99 eder. Sunum s. 8; içsel KOBİ tanımı ve BDDK konsolide olmayan veriler.

Finansal rapor ile yatırımcı sunumu arasındaki kapsam köprüsü
Gösterge	Konsolide rapor	Sunum / solo	Doğru okuma
Aşama 1 coverage	%0,41 hesaplanan	%0,4	Yakın; kapsam farklı ama mesaj tutarlı.
Aşama 2 coverage	%8,63 hesaplanan	%8,8	Yüksek yakın izleme tamponu vurgulanıyor.
TGA coverage	%60,80 hesaplanan	%61,4	Solo/konsolide farkını koru.
TGA oranı	%4,0	%4,3	Aynı seri gibi bağlama; kapsam ve satış ayarını yaz.
Toplam karşılık oranı	Faaliyet raporu: %3,7	%4,1; satış ayarlı %4,3	Payda, portföy ve ayar tanımı farklıdır.

Aşama 2'nin %39'u SICR

Kredi riskinde önemli artış; mutlak gecikme şart değildir.

%59'u yapılandırma

Portföyün yaklaşık %40'ı 2018-2019'daki, karşılığı %20'den yüksek sağlıklı eski dosyalardır.

Yalnızca %3'ü gecikmeli

Sunum, Aşama 2'nin %90'dan fazlasında gecikme olmadığını vurgular. Yüzdeler yuvarlanmıştır.

yapılandırma ayrıntısı

Sunum, yapılandırılmış portföyün %35'inin teminatsız tüketici kredilerinden geldiğini ve bu grubun kurtarma oranını yaklaşık %65 olarak verir. Bu bir gelecek tahmini değil, yönetimin portföy kalitesini açıklarken özellikle seçtiği MIS göstergesidir.

resmî rapor

Tanım ve muhasebe mekanizması

Aşamaların koşulu, TO/THK/TT modeli, stok bakiyeleri ve TGA hareketi.

yatırımcı sunumu

Yönetimin önem sırası

Bireysel/KOBİ TGA girişi, 201 bp CoR ve ihtiyatlı coverage mesajı.

tipik hatalar: dört benzer kelimeyi tek sayıya indirmek

Aşama 2'yi TGA sayma: yakın izleme temerrüt değildir; risk ilk güne göre artmıştır.
Stok ile gideri karıştırma: 55,922 mlr TL Aşama 3 karşılık stoku, 27,482 mlr TL ise 6A26 Aşama 3 gideridir.
TGA girişini kapanış bakiyesi sanma: giriş akımdır; tahsilat, satış, kur ve açılış stokuyla kapanışa dönüşür.
Coverage paydasını değiştirme: stage coverage, toplam karşılık oranı ve TGA coverage farklı havuzlardır.
Solo ile konsolideyi tek çizgiye bağlama: sunum s. 8-9 solo/MIS; finansal rapor ana tabloları konsolidedir.
CoR'u sadece ECL giderine bölme: sunum tanımı net tahsilat, YP korunma düzeltmesi, ortalama kredi ve yıllıklandırma içerir.

raporda nerede?

Okuma durumunu bu tarayıcıda saklayabilirsiniz.

← Nakit Akış, Özkaynak ve Diğer Kapsamlı Gelir İDD 2.1.7: Portföy ve TO Aralıkları →