Kategori A · Modül 02 / 13
Yön Bulma ve Güven · yaklaşık 16 dakika

Güven, Kapsam ve Konsolidasyon

İki sayı aynı bankaya ait görünse bile aynı kapsamda olmayabilir. Bu ders, “hangi kurumu, hangi dönemi ve hangi güvence düzeyini okuyorum?” sorusunu her analizden önce cevaplandırır.

bu bölümün sorusu

“Sınırlı denetimden geçmiş konsolide finansal bilgi” ifadesi bana ne kadar güvence verir; Banka, Grup, solo ve MIS sayıları neden birbirinden farklı olabilir?

Bu bölümün sonunda

  1. Sınırlı denetim sonucunu tam yıl bağımsız denetim görüşünden ayıracaksınız.
  2. Tam konsolidasyon, özkaynak yöntemi ve kapsam dışını basit bir şemada göstereceksiniz.
  3. Stok ve akış tablolarının farklı karşılaştırma dönemlerini doğru okuyacaksınız.
  4. Resmi konsolide rakamla sunumdaki konsolide olmayan veya MIS metriğini yanlışlıkla birleştirmeyeceksiniz.

sınırlı denetim: güvence var, ama kapsamı sınırlı

Tam bağımsız denetimi bir evin ayrıntılı teknik ekspertizi gibi düşünün. Sınırlı denetim ise ara dönemde yapılan sağlık kontrolüdür: sorular, analitik karşılaştırmalar ve sınırlı prosedürlerle belirgin bir sorun sinyali aranır. “Sorun yoktur” garantisi vermez; “yaptığımız çalışma sonucunda, sunumun önemli yönleriyle uygun olmadığı kanaatine götüren bir husus dikkatimizi çekmedi” der.

Rapordaki sonuç

Denetçi, 30 Haziran 2026 ara dönem konsolide finansal bilgilerinin BDDK Muhasebe ve Finansal Raporlama Mevzuatı'na uygun ve önemli yönleriyle gerçeğe uygun sunulmadığı kanaatine yol açan bir hususa rastlamadığını bildirir.

Söylemediği şey

Bu ifade tam kapsamlı bağımsız denetim görüşü değildir. Rapor açıkça, sınırlı denetim kapsamının bağımsız denetime kıyasla önemli ölçüde daha dar olduğunu belirtir.

okuma dili

Sınırlı denetim raporundaki olumsuz kurulmuş cümleyi olumlu bir garantiye çevirmeyin. Güvence düzeyini doğru adlandırın: ara dönem sınırlı denetim sonucu.

Kaynak: Finansal Rapor PDF 2-3 · SBDS 2410, kapsam ve sonuç.

konsolidasyon: aynı ekonomik aileyi tek resimde göster

Konsolide rapor yalnız ana bankayı göstermez. Kontrol edilen finansal ortaklıkların varlık, borç, gelir, gider ve bilanço dışı kalemleri Grup resmine dahil edilir; grup içi bakiyeler ve gerçekleşmemiş sonuçlar elimine edilir. Önemli etki bulunan iştirakler ise özkaynak yöntemiyle tek satırlık etki yaratır.

konsolidasyon halkalarıYKB 30.06.2026 kapsamı
Yapı Kredi konsolidasyon kapsamı şeması Ana banka, tam konsolidasyona giren kontrol edilen kuruluşlar, özkaynak yöntemiyle dahil edilen iki iştirak ve BDDK konsolidasyonu dışında kalan bazı mali olmayan kuruluşlar gösterilmektedir. KONSOLİDE GRUP RESMİ Ana Ortaklık Banka Yapı Kredi TAM KONSOLİDASYON Kontrol edilen finansal ortaklıklar + yapılandırılmış işletme Aktif, pasif, gelir ve giderler %100 birleşir; grup içi işlemler karşılıklı silinir. ÖZKAYNAK YÖNTEMİ BCP S.A. Allianz Yaşam Önemli etki, kontrol değil KAPSAM DIŞI BDDK tebliği kapsamında konsolide edilmeyen bazı mali olmayan kuruluşlar
Tam liste ve oranlar finansal rapor PDF 20'dedir. Şema yöntem farkını öğretir; hukuki sahiplik ağacının tamamı değildir.
Kontrol varsa
Tam konsolidasyon: kuruluşun bütün bilanço ve performans kalemleri Grup toplamına girer.
Önemli etki varsa
Özkaynak yöntemi: iştirakin net varlık ve dönem sonucundaki Grup payı yatırımın defter değerini etkiler.
Grup içi işlem varsa
Bir şirketin alacağı diğerinin borcuysa Grup açısından dış dünyaya karşı yeni bir varlık yaratmaz; elimine edilir.

Kaynak: PDF 4 (konsolide edilen ortaklıklar), PDF 8 (BDDK kapsam farkları), PDF 19-21 (tam konsolidasyon, eliminasyon ve özkaynak yöntemi).

nasıl okunur? sayı kimliğini kontrol et

Tarih ve dönem yapısı: temel finansal tablolar, PDF 9-17.
TabloCari kolonKarşılaştırmaTürü
Bilanço30 Haziran 202631 Aralık 2025Bir tarih itibarıyla stok
Kâr veya zarar1 Ocak-30 Haziran 20261 Ocak-30 Haziran 2025Altı aylık akış
Diğer kapsamlı gelir1 Ocak-30 Haziran 20261 Ocak-30 Haziran 2025Altı aylık akış
Nakit akış1 Ocak-30 Haziran 20261 Ocak-30 Haziran 2025Altı aylık akış
Özkaynak değişimi30 Haziran 2026'da biten hareket30 Haziran 2025'te biten hareketBaşlangıçtan sona köprü
  • Kurum: “Grup” konsolide resmi; “Ana Ortaklık Banka” yalnız bankayı ifade edebilir.
  • Birim: Resmi rapor aksi belirtilmedikçe milyon TL'dir.
  • Para birimi: TP ve YP kolonları toplamı genel toplamı oluşturur; sunum bazı YP hacimleri USD gösterir.
  • Brüt/net: Krediler, beklenen zarar karşılığı düşülmeden veya düşüldükten sonra farklı satırlarda bulunabilir.

sayıların üretim kuralları

Rapor, BDDK muhasebe ve finansal raporlama düzenlemeleri; özel düzenleme olmayan alanlarda TMS 34 ve TFRS esaslarıyla hazırlanmıştır. Yönetim, bazı varlık ve yükümlülükler için tahmin ve varsayım kullanır; bunlar düzenli gözden geçirilir.

Ölçüm temeli
Birçok kalem maliyet esasıyla; gerçeğe uygun değer sınıfları, türevler ve belirli duran varlıklar farklı ölçümle taşınır.
Politika tutarlılığı
Rapor, uygulanan politikaların 31 Aralık 2025 yıllık konsolide finansallarla tutarlı olduğunu belirtir.
Enflasyon muhasebesi
BDDK'nın 18 Aralık 2025 tarihli kararı uyarınca bankaların finansalları TMS 29 enflasyon düzeltmesine tabi tutulmamıştır.
Tahmin alanı
Karşılık, gerçeğe uygun değer ve koşullu konular gibi alanlarda yönetim yargısı sonuçları etkileyebilir.
feynman testi

Muhasebe politikası, sayının arkasındaki “ölçü cetvelidir”. İki banka aynı ekonomik varlığa sahip olsa bile kapsam, sınıflama veya ölçüm cetveli farklıysa görünen sayı farklılaşabilir.

Kaynak: Finansal Rapor PDF 18 (sunum esasları, birim, ölçüm ve TMS 29 kararı).

sunumla resmi rapor arasında kapsam köprüsü kur

Yatırımcı sunumu yönetimin önem verdiği göstergeleri hızla gösterir; fakat her slaytın altındaki not, metriğin kapsamını değiştirebilir. Örneğin net faiz marjı ve bazı kredi-mevduat verileri BDDK konsolide olmayan, ürün kırılımları ise MIS verisine dayanabilir.

01Slayt dipnotuKonsolide mi, solo mu, MIS mi?
02Resmi tablo satırıAynı tanım ve dönem bulunuyor mu?
03Farkı koruUzlaştırma yoksa eşitlik varsayma.

Örnek kapsam notları: Sunum PDF 2 (NFM), PDF 3 (canlı krediler ve MIS), PDF 18 (temel oran tanımları).

tipik hata: logolar aynıysa kapsam da aynıdır sanmak

yanlış karşılaştırma

Konsolide toplam aktiften alınan bir paydaya, MIS tabanlı ürün gelirini veya konsolide olmayan kredi hacmini pay olarak koymak görünüşte makul ama tanımsal olarak bozuk bir oran üretir. Önce iki tarafın da kurum, dönem, birim ve tanımını eşitleyin.

Sınırlı denetim = tam denetim
Yanlış. Ara dönem prosedürleri daha dardır ve denetçi bağımsız denetim görüşü bildirmediğini açıkça söyler.
Konsolide = ana banka
Yanlış. Kontrol edilen kuruluşlar birleşir, grup içi işlemler elimine edilir; iştiraklerin etkisi kullanılan yönteme göre gelir.

Okuma durumunu bu tarayıcıda saklayabilirsiniz.