Pozisyon Kararı — Beklentiden Pozisyona
Bir hazine direktörünün kafasında TCMB/Fed beklentisi nasıl somut bir pozisyona dönüşür? Görüşten pozisyona giden yol tek adım değildir: beklenti → kanaat gücü → trade seçimi → boyutlandırma → limit kontrolü → çıkış planı. Bu modül o zinciri kurar ve bir görüşün nasıl disiplinli bir bahse çevrildiğini gösterir.
- Bir makro görüşü somut bir trade'e çevirebilmek (beklenti → pozisyon)
- Kanaat gücünün (conviction) pozisyon boyutunu nasıl belirlediğini görmek
- Aynı görüşün farklı trade'lerle ifade edilebileceğini anlamak
- Pozisyonu senaryolar altında test etmek: bull / base / bear
- Risk iştahı, limit ve stop-loss'un kararı nasıl çerçevelediğini görmek
01 · Görüşten Trade'e — Karar Matrisi
Her pozisyon bir görüşle başlar: "TCMB indirime başlayacak" ya da "enflasyon inatçı, faizler daha uzun yüksek kalır". Ama görüş tek başına para kazandırmaz; onu bir trade'e çevirmen gerekir. Ve aynı görüş birden çok trade ile ifade edilebilir — hangisini seçtiğin, riskinin nereye yerleştiğini belirler. Aşağıda bir makro görüş seç, direktörün tipik trade tercihini ve gerekçesini gör.
Pozisyon piyasa değeri ≈ nominal; modifiye duration sabit. Senaryolar bir aylık carry + doğrusal fiyat etkisidir. Kanaat olasılık veya beklenen getiri değildir; örnek limit düzenleyici sınır değildir.
"Faiz düşecek" görüşü en az üç trade'e dönüşebilir: uzun bono al (saf duration bahsi), bull steepener kur (kısa al/uzun sat — eğrinin dikleşmesine oyna, Modül 8), ya da sadece carry pozisyonunu koru. Hangisini seçtiğin neye güvendiğine bağlı: yöne mi, eğrinin şekline mi, sadece taşımaya mı? İyi direktör görüşü değil, görüşün en temiz ifadesini arar.
02 · Boyutlandırma & Senaryo — Ne Kadar, Ne Riskle
Trade'i seçtin: uzun bono (faiz düşecek bahsi). Şimdi asıl karar — ne kadar? Boyut, kanaat gücü (conviction) ile risk limitinin çarpışmasında doğar. Yüksek kanaat büyük pozisyon ister; limit ve stop-loss onu dizginler. Aşağıda pozisyonu boyutlandır, üç senaryoda P&L'ini gör ve limit doluluğunu kontrol et.
"Kanaat yüksek ama limit dar, kademeli gireceğiz" → görüşe güveniyorlar ama risk çerçevesi izin vermiyor; pozisyonu parça parça kuruyorlar. "Risk-reward asimetrik, bull'da kazancımız bear'daki kaybımızdan büyük" → senaryo analizinde beklenen değer lehte. "Stop 5Y %44'te, oraya gelirse çıkarız" → görüş yanlışsa nerede kabul edeceklerini önceden belirlemişler. Disiplin, görüşten değil çıkış planından gelir.
03 · Kararın Anatomisi — Altı Halka
Bir pozisyon kararı hiçbir zaman "aldım/sattım"dan ibaret değildir. Arkasında disiplinli bir zincir vardır ve iyi bir direktör her halkayı bilinçli geçer:
| Halka | Soru | Örnek |
|---|---|---|
| 1 · Görüş | Ne olacağını düşünüyorum? | "TCMB Eylül'de indirime başlar" |
| 2 · Kanaat | Ne kadar eminim? | "Orta-yüksek, veri destekliyor" |
| 3 · İfade | Bu görüşü en temiz hangi trade anlatır? | "5Y uzun duration + carry'yi göze al" |
| 4 · Boyut | Ne kadar? Limit ve kanaate göre | "DV01 limitin %60'ı, kademeli" |
| 5 · Çıkış | Yanılırsam nerede kabul ederim? | "Stop 5Y %44; hedef %38" |
| 6 · İzleme | Görüşü ne değiştirir? | "Enflasyon sürprizi, TCMB tonu" |
Amatör 1. ve 3. halkada yaşar: "bir görüşüm var, işlem yaptım". Profesyonel 4, 5, 6'da yaşar: boyut, çıkış, izleme. Çünkü piyasada haklı çıkmak yetmez — yanıldığında ne kadar kaybedeceğini önceden bilmek ve görüşü besleyen verinin değişip değişmediğini izlemek, uzun vadede kazandıran şeydir. Pozisyon kararı bir tahmin değil, bir risk yönetimi egzersizidir.
04 · Kontrol — Karar Refleksi
05 · Kapanış
Görüşün nasıl disiplinli bir pozisyona döndüğünü gördün: kanaat boyutu belirler, senaryo analizi riski test eder, limit ve stop çerçeveyi çizer. Peki bu pozisyonlar gerçekleştiğinde para nereye akıyor? Bir sonraki modülde hazine P&L'ini açıyoruz: hangi masa nereden kazanır, taşıma geliri (NII) ile alım-satım (trading) ile müşteri marjı nasıl ayrışır ve "iyi" P&L ile "şanslı" P&L arasındaki fark nedir? Modül 14'te kârın anatomisine bakıyoruz.
Kanaat ölçü değildir
- 1Ters senaryo
- 2Limit
- 3Çıkış kapasitesi
1.000 milyon TL pozisyon, duration 4. DV01 limiti 0,35 milyon TL/bp. Güçlü görüş bu pozisyonu uygun hale getirir mi?
Hesabı ve gerekçeyi aç
DV01 0,40; limitin %114,3’ü. Görüş değişse de hesap değişmez. Aynı duration’da mevcut limit en fazla 875 milyon TL piyasa değerine karşılık gelir; diğer risk sınırları bu miktarı daha da düşürebilir.
Stop-loss gerçekleşme fiyatını garanti etmez. Şok, likidite, korelasyon, yoğunlaşma ve kalan portföy etkisini incele. Yetkili onay mevcut ihlali sonradan normalleştirme gerekçesi değildir.
Kendini kontrol et
Görüş ile trade arasındaki eksik halka nedir?
Görüşün gerçekleşeceği fiyat kanalı, zaman ufku, tetikleyici, ters senaryo ve risk bütçesi açık olmalıdır.
Stop-loss neden tek başına maksimum kaybı garanti etmez?
Gap, likidite kaybı, piyasa kapanması ve model riski stop seviyesinden daha kötü gerçekleşme yaratabilir.
Pozisyon büyüklüğünü hangi üç unsur sınırlar?
Risk limiti/stres kaybı, piyasa likiditesi/çıkış kapasitesi ve portföy korelasyonu.
Bu modülün birincil kaynakları → 18 · Sözlük ve Kaynaklar
Karar ve kontrol notu
Notlar bu tarayıcıda saklanır.