Uzun dönem LGD ve açık dosyalar
Tamamlanmamış tahsilat süreçleri tahmini nasıl etkiler?
Yalnız kapanmış dosyalarla hesaplanan ortalama, hızlı sonuçlanan süreçleri fazla temsil edebilir. Açık dosyalardaki gerçekleşmiş akışlar ve gelecekte beklenen tahsilatlar uygun yöntemle birlikte ele alınır; tahmin belirsizliği ayrıca değerlendirilir.
Nereye bakılır
| Katman | Kaynak | Ne söyler |
|---|---|---|
| Tüzük | CRR3 Md. 181(1)(a) | Tüm gözlenen temerrütler kullanılmalı, temerrüt ağırlıklı ortalama — tamamlanmamış süreçlerin dahil edilmesinin dayanağı |
| Tüzük | CRR3 Md. 181(1)(b) | Uzun dönem ortalamayı yansıtan tahminler, durgunluk tahminlerinden daha ihtiyatlı olduğunda kullanılmalı |
| Tüzük | CRR3 Md. 181(1)(j) · 181(2) | Asgari gözlem dönemi: kurumsalda 5'ten 7 yıla, perakendede 5 yıl |
| Tüzük | CRR3 Md. 181(2) | Perakendede geçmiş veriye eşit ağırlık verilmesi zorunlu değil — daha güncel veri kayıpların daha iyi göstergesiyse |
| GL | EBA/GL/2017/16 · Bölüm 6 | Gözlenen ortalama ile uzun dönem ortalama ayrımı, azami tahsilat süresi, gelecek tahsilat tahmini, kalibrasyon kitlesi |
Gözlem döneminin kapsamı iki boyutludur. Dönem mümkün olduğunca geniş olmalı ve farklı ekonomik koşulları içermeli — ama bu farklılık yalnız temerrüt anına değil, tahsilatların gerçekleştiği ana da atıfta bulunur. Yani iyi bir yılda temerrüde düşüp kötü bir yılda tahsil edilen dosyalar ayrı bir bilgi taşır.
Bu bakış açısıyla, kurumun iç deneyimini yansıtan hiçbir verinin elenmesi uygun görülmez; mevcut tüm iç veri dikkate alınmalı, gerekiyorsa dış veriyle desteklenmelidir.
Gözlenen ortalama ile uzun dönem ortalama
Yalnızca kapanmış tahsilat süreçlerine ait gerçekleşen THK'lar. Azami tahsilat süresine ulaştığı için kapanmış sayılanlar da dahil.
- Tahmin bileşeni içermez — tamamen objektif
- Ama gerçek deneyimi doğru yansıtmayabilir
- Yanlılık kaynağı: cure ve yüksek tahsilatlı vakalar fazla temsil edilir; zor vakalar tahsilat sürecinde daha uzun kalır ve bu ölçüye giremez
Gözlenen ortalamanın, tamamlanmamış süreçlere ilişkin en güncel deneyimle düzeltilmiş hâli.
- Gerçekleşen THK'ların aritmetik ortalaması, temerrüt sayısına göre ağırlıklı
- Tamamlanmamış süreçler, beklenen gelecek tahsilatlarla birlikte dahil edilir
- Gelecek tahsilatlar kapanmış vakalara dayanarak tahmin edilir → ölçü tam objektif değildir, bunu kabul etmek gerekir
Açık dosyalar güncel ve uzun süren tahsilat süreçlerini içerebilir. Bunların dışlanması seçim yanlılığı yaratabilir ve bazı portföylerde kaybın düşük tahmin edilmesine yol açabilir. Etkinin yönü ve büyüklüğü veriyle incelenir.
Test tek satırdır: veri setindeki toplam temerrüt sayısı ile THK hesabına giren gözlem sayısını karşılaştır. Fark büyükse, açık dosyaların oranını ve o dosyaların yaş dağılımını iste.
Gelecek tahsilat tahmininin sınırı. Tahminler ancak yeterli veri varsa yapılabilir. Bu nedenle gelecek tahsilatlar yalnızca belirli bir noktaya kadar tahmin edilmelidir: benzer vakalarda fiilen yeterli sayıda tahsilatın gözlendiği azami tahsilat süresi. Bu sürenin ötesi tahmin değil varsayımdır.
Ve beklenen gelecek maliyet ile tahsilatlara ilişkin varsayımların uygun biçimde gerekçelendirilmesi ve geriye dönük test edilmesi beklenir. Yani varsayım bir kez konup unutulamaz.
Karıştırılan kavramlar
Koşul, taraf, eylem ve kapsam
Açıklayıcı özet üzerinde bir rol seçip ilgili parçayı işaretleyin. Cümle resmî alıntı değildir.
Kavram kontrolü
Test zinciri
| Gereklilik | Validasyon testi | Beklenen kanıt |
|---|---|---|
| Tüm gözlenen temerrütler dahil edilmeli | Veri setindeki temerrüt sayısı ile hesaba giren gözlem sayısını karşılaştır; farkı satır bazında açıklat | Kitle mutabakatı; açık dosya oranı ve yaş dağılımı |
| Gözlenen ortalama ile uzun dönem ortalama ayrı hesaplanmalı | İki ölçü ayrı ayrı üretiliyor mu; aradaki fark ne kadar ve neyle açıklanıyor | İki ölçünün değerleri ve fark analizi |
| Gelecek tahsilatlar azami süreyle sınırlı tahmin edilmeli | Azami tahsilat süresi nasıl belirlenmiş; o süreye kadar yeterli sayıda gözlenmiş tahsilat var mı | Azami süre analizi; süre bazında gözlem sayıları |
| Varsayımlar gerekçelendirilmeli ve geriye dönük test edilmeli | Geçmişte tahmin edilen gelecek tahsilatlar ile fiilen gerçekleşenleri karşılaştır | Geriye dönük test sonuçları ve varsayım güncellemeleri |
| Ortalama temerrüt sayısına göre ağırlıklı olmalı | Ağırlıklandırma yöntemini kontrol et; tutar ağırlıklıysa gerekçesi ne | Ağırlıklandırma yöntemi ve gerekçesi |
| Perakendede ağırlık muafiyeti şarta bağlı | Güncel veriye daha çok ağırlık veriliyorsa "daha iyi gösterge" iddiasının kanıtı var mı | Öngörü gücü karşılaştırması |
| Kalibrasyon kitlesi tutarlı olmalı | THK kalibrasyonunda kullanılan kitle, uzun dönem ortalamanın hesaplandığı kitleyle aynı mı | İki kitlenin tanımı ve mutabakatı |
Bir uygulama sorusu
Aşağıdaki senaryo açıklama amacıyla kurgulanmıştır.
80 kapalı dosyada ortalama kayıp %30, 20 açık dosyada beklenen nihai kayıp %60 olsun. Eşit dosya ağırlığı varsayımıyla toplam tahmin %36’dır. Yalnız kapalı dosyaları almak %30 üretir. Bu örnekteki fark, açık dosya tahmininin doğruluğunu ayrıca sınama gereğini ortadan kaldırmaz.