Durgunluk koşullarında LGD
Durgunluk dönemi seçimi ile kayıp tahmini nasıl ayrılır?
Downturn analizi iki aşamalıdır: ilgili ekonomik daralma dönemleri belirlenir, ardından bu koşulların kayıp ve tahsilat dinamiğine etkisi tahmin edilir. Ekonomik göstergenin en kötü yılı ile tahsilat etkisinin görüldüğü yıl aynı olmak zorunda değildir.
Nereye bakılır
| Katman | Kaynak | Ne söyler |
|---|---|---|
| Tüzük | CRR3 Md. 181(1)(b) | Durgunluğa uygun THK, uzun dönem ortalamadan daha ihtiyatlıysa kullanılır; sabit düzeyde THK üreten sistemlerde derece/havuz bazında düzeltme |
| Tüzük | CRR3 Md. 181(3)(a) | Ekonomik durgunluğun niteliği, şiddeti ve süresi için teknik standart mandası — downturn RTS'in dayanağı |
| RTS/ITS | CDR 2021/930 | Durgunluk döneminin nasıl belirleneceği: hangi ekonomik göstergeler, hangi şiddet, hangi süre |
| GL | EBA/GL/2019/03 | Belirlenen durgunluk dönemi için downturn THK kalibrasyon hedefinin tahmini |
| GL | EBA/GL/2017/16 · Bölüm 6 | İskonto oranı ortalama ekonomik koşulları yansıtır — durgunluk düzeltmesi ayrı yapılır |
| Tüzük | CRR3 Md. 182(1)(b) | Aynı mantık KDF için de geçerli |
Durgunluk döneminin niteliği, şiddeti ve süresi CDR 2021/930’da; downturn LGD tahmin yaklaşımı EBA/GL/2019/03’te ele alınır. Dönem belirleme ile parametre tahmini ayrı adımlardır.
Tanımlama ve tahmin ayrı işlerdir
Hangi ekonomik göstergeler ilgili, hangi şiddet ve hangi süre durgunluk sayılır? Çıktı bir dönemdir — takvim aralığı.
Belirlenen dönem için THK ne olurdu? Veri o dönemi kapsamıyorsa nasıl tahmin edilir?
Durgunluk tahmini ile uzun dönem ortalamayı karşılaştır; daha ihtiyatlı olanı uygula.
Üçüncü aşama en sık atlanan aşamadır ve en kolay test edilendir. Hüküm, durgunluk tahmininin uzun dönem ortalamadan daha ihtiyatlı olması hâlinde kullanılmasını söylüyor. Bu, ikisinin de üretilmiş ve karşılaştırılmış olmasını gerektirir.
Uzun dönem ve durgunluk tahminlerinin karşılaştırılması izlenebilir olmalıdır. Dokümantasyon eksikliği ile hesaplamanın hiç yapılmamış olması ayrı tespitlerdir; eldeki kanıtın sınırı açıkça belirtilir.
İskonto oranıyla karıştırma. THK'da kullanılan iskonto oranı, uzun dönem ortalama THK amacına uygun ortalama ekonomik koşulları yansıtır; durgunluk koşullarıyla ilişkilendirilmez. Durgunluk düzeltmesi ayrı bir adımda, kendi çerçevesine göre yapılır.
İskonto oranının ihtiyatlı olması, olumsuz ekonomik koşulların tahsilat tutarı ve zamanına etkisini ayrıca değerlendirme gereğini ortadan kaldırmaz.
Karıştırılan kavramlar
Koşul, taraf, eylem ve kapsam
Açıklayıcı özet üzerinde bir rol seçip ilgili parçayı işaretleyin. Cümle resmî alıntı değildir.
Kavram kontrolü
Test zinciri
| Gereklilik | Validasyon testi | Beklenen kanıt |
|---|---|---|
| Durgunluk dönemi tanımlanmış olmalı | Hangi ekonomik göstergeler kullanılmış; seçim portföyün risk sürücüleriyle ilişkili mi; şiddet ve süre kriterleri yazılı mı | Gösterge seçimi ve gerekçesi; belirlenen dönemler |
| Kalibrasyon hedefi tahmin edilmeli | Veri belirlenen durgunluk dönemini kapsıyor mu; kapsamıyorsa hangi yöntemle tahmin edilmiş | Veri kapsamı analizi; tahmin yöntemi ve varsayımları |
| Uzun dönem ortalama ile karşılaştırma | İki tahmin de üretilmiş mi; karşılaştırma dosyada var mı; hangisi uygulanmış | İki değerin karşılaştırma tablosu; seçim kaydı |
| Sabit THK üreten sistemlerde düzeltme | Gerçekleşen THK zaman içinde sabit mi; sabitse derece/havuz bazında düzeltme yapılmış mı | Zaman serisi analizi; düzeltme kaydı |
| İskonto oranıyla karıştırılmamalı | Durgunluk düzeltmesi iskonto oranı üzerinden mi yapılıyor; ayrı bir adım mı | Hesaplama akışı; iki mekanizmanın ayrımı |
| KDF için de aynı mantık | KDF tarafında durgunluk tahmini ve karşılaştırma var mı | KDF durgunluk analizi |
Türkiye özelinde bir not. Durgunluk dönemi belirlenirken kullanılan ekonomik göstergelerin portföyün gerçek risk sürücüleriyle ilişkili olması gerekir. Yüksek enflasyon ve kur oynaklığının olduğu bir ortamda, klasik büyüme göstergeleri tek başına anlamlı bir durgunluk sinyali vermeyebilir. Gösterge seçiminin gerekçesi bu yüzden ayrıca test edilmelidir — bu, kopyalanmış bir AB analizinin en görünür olduğu yerdir.
Bir uygulama sorusu
Aşağıdaki senaryo açıklama amacıyla kurgulanmıştır.
Konut fiyatlarındaki düşüşü takip eden iki yılda satış süreleri uzuyor olsun. Analiz, yalnız fiyatların en düşük olduğu yılı seçmekle tamamlanmaz; tahsilat gecikmeleri ve kayıp etkisinin sonraki dönemlere taşınması da incelenir.