Expected Shortfall & Likidite Horizonları
Tek faktör ölçeklemesinden katmanlı ES’e; likidite horizonu ve stres kalibrasyonunu ayır.
ES’i iki ayrı yönden uyarlamak
İlk katman likidite horizonudur: risk faktörleri düzenleyici kategoriye göre 10, 20, 40, 60 veya 120 iş gününe atanır. Bu süreler bankanın pozisyon için tahmin ettiği satış süresiyle serbestçe değiştirilemez.
İkinci katman stresli kalibrasyondur. Azaltılmış setin stresli ES’i, tam ve azaltılmış setlerin cari ES oranıyla ölçeklenir; oran 1’in altına inemez. Azaltılmış setin temsil gücü için son 12 haftalık ortalama ES oranında en az %75 koşulu ayrıca izlenir.
R: azaltılmış, F: tam faktör seti; S: stresli, C: cari. Payda pozitif olmalı.
Horizon ürün adına değil faktöre atanır
Kartlar MAR33.12 tablosundan seçilmiş faktör örnekleridir. “IG spread” tek başına yeterli değildir: egemen ve kurumsal ihraççı ayrımı süreyi değiştirir. Büyük piyasa değerli hisse fiyatıyla volatilitesi de aynı horizonda değildir.
Tek faktör: karekök ölçeklemenin özel hâli
Yalnızca tek LH kategorisinin bulunduğu örnekte ESLH = ES10g × √(LH/10). Farklı LH’lerde faktörleri bulunan gerçek portföyde her alt portföy için ayrı ES gerekir.
Birden fazla horizon: iç içe faktör kümeleri
Her sayı 10 günlük ES’tir. İlk satır tüm faktörler, sonrakiler yalnızca belirtilen LH ve üzerindeki faktörler şoklanarak hesaplanır. Hedge kaldırılması ES’i artırabileceği için satırların mutlaka azalan olması gerekmez. Buradaki girdiler pozitif, kurgusal alt portföy sonuçlarıdır.
Sonucu gerekçelendir
Tek faktörün 10 günlük ES’i ₺10M ve LH’si 40 gün. Katmanlı hesap ile kısa formül aynı sonucu verir mi?
Hesabı ve gerekçeyi aç
Evet: ilk üç iç içe kümede ES=10, diğerlerinde sıfır. √(100+100+200)=₺20M; 10×√(40/10) da ₺20M. Birden fazla faktör ve LH olduğunda tek bir ortalama LH seçmek bu sonucu genelleştirmez.
Validasyonda aranacak kanıt
Kategori/LH eşlemesi, her alt kümenin faktör listesi, şokların tutarlılığı, stres dönemi seçimi, azaltılmış setin temsil gücü ve oran tabanı.
Notlar bu tarayıcıda saklanır.