Banka muhasebesi · Modül 04 / 20
Büyük defterden mizana
Büyük defter, hesap hareketlerinin geçmişini; mizan, seçilen dönemin borç, alacak ve bakiye özetini sunar. İki görünüm aynı kayıtların farklı sorulara cevap veren biçimleridir.
Hareket ve bakiye
Bir hesap için borç yönünü pozitif seçersek kapanış = açılış + borç hareketi − alacak hareketidir. Pozitif sonuç borç, negatif sonuç alacak bakiyesidir; sıfır sonuç iki tarafta da açık bakiye olmadığını gösterir. Bu işaret seçimi hesaplama içindir, raporlarda borç ve alacak ayrı sütunlarda gösterilebilir.
Açılışı 300, borç hareketi 400, alacak hareketi 250 olan hesap 450 borç bakiyesi verir. Mizan toplamları incelenirken hareket toplamları ile bakiye toplamları karıştırılmaz. Bir hesabın dönem içinde çok hareket görmesi, kapanışta büyük bakiye taşımasını gerektirmez.
Açılış, hareket ve kapanış
Gün içindeki değişim
İkinci görselde başlangıç bakiyesi sıfır olan temsili bir hesabın dokuz zaman noktasındaki hareketleri yer alır. Altı sıfır dışı hareket sonunda bakiye 420 milyon TL’dir. Zaman seçimi değiştikçe o ana kadar oluşmuş bakiye görülür. Saatler örnektir; farklı sistemlerin kesim zamanları aynı olmayabilir.
Bir farkın kaynağı aranırken mizan hesabı belirler, hareket dökümü ise fişe ve işleme inmeyi sağlar. Başlangıç bakiyesi, ters kayıtlar, sonradan girilmiş fişler ve rapor filtresi aynı kapsamda incelenmeden iki rapor karşılaştırılamaz.
Gün içi hareketlerin birikimi
Denge ve doğruluk
Tam kapsamlı mizanda toplam borç ve toplam alacak eşleşmelidir. Eşleşmeme teknik veya kayıt kaynaklı bir inceleme gerektirir; eşleşme ise sınıflama, değerleme ve tamlık kontrollerinin geçtiğini tek başına kanıtlamaz.
Dayanak ve ileri okuma: ilgili kaynaklar ve madde eşleştirmesi.