Banka muhasebesi · Modül 02 / 20
Tekdüzen Hesap Planı
Hesap planı, farklı işlemlerin ortak bir sınıflandırmayla izlenmesini sağlar. Bankalar için düzenlenen plan, genel ticari işletmelerin hesap planından farklıdır. Bu modül, hesap grupları ile Türk parası ve yabancı para ayrımını birlikte ele alır.
Hesap grubu neyi söyler?
BDDK Bankalar Tekdüzen Hesap Planı’nda 0–2 varlıkları, 3 yabancı kaynakları, 4 özkaynakları; 5 ve 7 gelirleri, 6 ve 8 giderleri, 9 nazım hesapları kapsar. Grup, hesabın genel yerini gösterir. Ayrıntılı hesap adı, alt hesap ve kullanım açıklaması okunmadan bir işlem için doğru kod seçilemez.
Örneğin 110 bütün kısa vadeli kredileri temsil etmez; kısa vadeli açık ihracat kredilerine özgüdür. Benzer şekilde 300 tüm mevduat türlerinin ortak kodu değildir. Aşağıdaki harita grupları özetler; gösterilen kodlar seçilmiş örneklerdir. Gelir tablosu satırlarına geçiş ayrıca raporlama eşleştirmesi gerektirir.
Hesap gruplarının haritası
Para birimi ayrımı
Planda tanımlanan hesap çiftlerinde üç haneli büyük defter kodunun son rakamı Türk parası için çift, yabancı para için tektir. Örneğin 030/031 ve 032/033 aynı ölçüm ailesinin para birimi ayrımını gösterir. Ancak her çift kodun yanında kullanılabilir bir tek kod olduğu varsayılamaz: 410 sermayenin karşısına varsayımsal bir 411 hesabı eklenemez.
Bir YP hesabı, tek başına net kur riskini veya kur farkının gelir tablosuna gideceğini belirlemez. Parasal kalem niteliği, ölçüm kategorisi, korunma ilişkisi ve karşıt pozisyonlar ayrıca incelenir. Katılım bankalarının hesap planı da ayrı bir düzenlemedir.
Planda tanımlı TP / YP hesap çiftleri
Kod, ölçüm ilkesinin yerine geçmez
Hesap kodu işlemin nerede izlendiğini; TFRS/TMS hükümleri hangi tutarla ve hangi finansal tablo etkisiyle ölçüleceğini açıklar. Resmî plandaki alt hesaplar ile kurumun açtığı ilave analitik kırılımlar ayrı tutulmalıdır.
Dayanak ve ileri okuma: ilgili kaynaklar ve madde eşleştirmesi.