SA-CCR: Adım Adım Hesap Mantığı
Tek işlem SA-CCR'ı öğrendik. Şimdi gerçek dünya: çok işlemli netting set, hedging set agregasyonu, opsiyon delta ayarlaması. Çerçeveyi bütün görmek validasyon sorularını doğru sormayı sağlar.
SA-CCR'ın katmanlı yapısı
SA-CCR tek işlem için basit görünür ama gerçek portföylerde hiyerarşik bir yapı var: Netting Set → Asset Class → Hedging Set → Trade düzeyinde hesap, sonra yukarı doğru agregasyon. Her katmanda farklı offsetting kuralları geçerli.
| Seviye | Tanım | Offsetting kuralı |
|---|---|---|
| 1. Netting Set | ISDA anlaşması kapsamındaki tüm işlemler. RC bu seviyede hesaplanır (net MTM). | RC hesabında tam offsetting (V−C). PFE add-on için asset class'a iner. |
| 2. Asset Class | Faiz (IR), FX, Kredi, Hisse, Emtia. Her işlem tek bir asset class'a atanır. | Farklı asset class'lar arasında offset YOK. Her biri bağımsız AddOn hesaplar. |
| 3. Hedging Set | Asset class içindeki daha küçük gruplar. IR için para birimi bazlı; FX için her döviz çifti ayrı. | IR'de aynı para birimi içinde vade bucket'ları öngörülmüş korelasyonlarla birleşir; farklı para birimleri arasında offset yoktur. FX'te her döviz çifti ayrı hedging set'tir. |
| 4. Trade (İşlem) | Her bir türev sözleşme. Adjusted notional, supervisory delta, SF ile katkı hesaplanır. | Offsetting hedging set seviyesinde gerçekleşir — trade bazında değil. |
Hangi işlemler birbirini offsetleyebilir?
Hedging set mantığı "gerçek hayatta bu iki pozisyon birbirini riske karşı korur mu?" sorusunu yanıtlar. Aynı dövizde IRS'ler birbirini offsetleyebilir; TL IRS ile USD IRS offsetleyemez çünkü faiz riskleri korelasyonlu ama özdeş değil.
Supervisory delta: opsiyonları lineer eşdeğere çevirme
SA-CCR tüm işlemlere "adjusted notional" üzerinden çalışır. Opsiyon içermeyen işlemler için delta ±1 veya −1. Ama opsiyonlar için delta, Black-Scholes formulü ile hesaplanır — opsiyonun ne kadar "etkili" bir yön pozisyonu tuttuğunu gösterir.
Deep ITM: δ → +1.0
Deep OTM: δ → 0
Deep ITM: δ → −1.0
Deep OTM: δ → 0
N(d₁) + N(−d₁) = 1
Uzun put negatif delta
Asset class AddOn'larını toplama — neden basit toplam değil?
IR işlemleri aynı para birimi içinde üç vade bucket'ına ayrılır. Signed effective notional'lar bucket içinde toplanır; üç bucket öngörülmüş korelasyonlarla birleşir. Para birimleri ve farklı asset class'lar arasında offset yoktur.
AddOn_IR = SF_IR × Σpara birimi c DIR,c
AddOn_FX = SF_FX × Σᵢ |EffectiveNotionalᵢ|
AddOn_Total = AddOn_IR + AddOn_FX + AddOn_EQ + AddOn_Comm + AddOn_Credit
PFE = multiplier × AddOn_Total EAD = 1.4 × (RC + PFE)
Kendi portföyünü kur — SA-CCR EAD hesapla
Aşağıdaki tabloda 4 işlem tanımlanmış. Her birinin SF ve delta'sı otomatik atanıyor. Nominal ve MTM değiştirerek toplam EAD'i gör. Hedging set mantığının EAD'i nasıl etkilediğini gözlemle.
Bu sayfadan ne götürmelisin?
- SA-CCR hiyerarşik: Netting Set → Asset Class → Hedging Set → Trade. Her seviyede farklı offset kuralları
- IR'de aynı para birimi içinde signed notional'lar vade bucket'larında offsetlenir; bucket'lar %70/%30 korelasyonla birleşir. Farklı para birimleri ve asset class'lar arasında offset yok
- IR: para birimi bazlı hedging set'ler. FX: her döviz çifti ayrı hedging set. EQ: her hisse/endeks ayrı
- Opsiyon supervisory delta'sı Black-Scholes benzeri formülle, düzenleyicinin supervisory volatility girdisi ve doğru call/put yön işaretleriyle hesaplanır; bankanın hedge delta'sıyla aynı olmak zorunda değildir
- IR agregasyonu: aynı para biriminin vade bucket'ları %70/%30 korelasyonla birleşir; para birimleri arasında korelasyon avantajı yoktur
- Validasyon kritik noktaları: hedging set atama doğruluğu (her para birimi ayrı set — TL/USD add-on'ları netleşmez), opsiyonlarda vol inputu, netting set kapsamı
- SA-CCR tek bir sayıdan fazlasını besler: karşı taraf RWA + leverage ratio exposure + büyük maruziyet (large exposure) limitleri + BA-CVA EAD'si hep aynı SA-CCR çıktısına dayanır — bir hata dört yere birden yayılır