Market Risk
05 / 32 · Faz 2

FX Ürünleri

Kur riski bankanın en geniş müşteri tabanına dokunan risk türü. FX spot'tan cross-currency swap'a kadar her ürünün ekonomik mantığı, payoff yapısı ve taşıdığı risk farklı.

FX ürün ailesi

FX ürünleri tek bir risk faktörü olan kur üzerine kurulu görünse de her ürün farklı bir zaman boyutu, farklı bir nakit akışı yapısı ve farklı bir risk profili taşır. Bir ürüne tıkla.

FX Spot
T+2 anlık teslimat · en basit FX
FX Forward
gelecek tarihte sabit kur
FX Swap
spot + vadeli · likidite aracı
Cross-Currency Swap
uzun vade · anapara + faiz takası
Ekonomik amaç
    Taşıdığı riskler
      Fiyatlama mantığı
        MTM nasıl değişir?

          FX Forward: kur değişince ne olur?

          USD ihracatçı bir müşteri 3 ay sonra gelecek 1M USD'yi bugünden ₺32/USD kurdan sattı (forward). Vade geldiğinde kur ne olursa olsun ₺32M alacak. Sliderı hareket ettirerek payoff'u gör.

          FX Forward Payoff — Müşteri Pozisyonu (USD Short Forward)
          Sözleşme kuru: ₺32.00 / USD · Nominal: 1,000,000 USD
          Vade kuru ₺32.00
          ₺32.00
          Vade kuru
          ₺0
          Müşteri P&L
          ₺0
          Banka P&L (karşı taraf)

          FX Swap: kısa vade döviz likiditesi nasıl çalışır?

          FX Swap aslında iki işlemin birleşimidir: bugün spot FX + aynı anda anlaşılan vadeli FX. "Bugün TL ver, USD al — 1 hafta sonra USD geri ver, TL geri al" demektir. Treasury'nin en sık kullandığı likidite aracı.

          FX Swap Nakit Akışı
          Bugün (Spot Bacağı)
          Vadede (Forward Bacağı)
          Neden kullanılır?
          Senaryo: Banka kısa vadeli USD likidite ihtiyacında. 100M TL fazlası var. USD/TL spot kur: 32.00. 1 haftalık FX swap yapıyor.
          BANKA KARŞI TARAF 100,000,000 TL öder 3,125,000 USD alır (@ 32.00) BUGÜN — Spot Bacağı Kur: 32.00 · Forward points henüz uygulanmadı
          1 hafta sonra: Forward bacağı kapanıyor. Banka USD'yi geri veriyor, TL'yi geri alıyor. Ama kur bugünün spot kurundan değil, başta anlaşılan forward kurdan — burada faiz farkı yansıyor.
          BANKA KARŞI TARAF 3,125,000 USD geri verir 100,155,000 TL geri alır* *Forward kur: 32.0496 (TL/USD faiz farkı yansıtıldı) 1 HAFTA SONRA — Forward Bacağı Fark: +₺155,000 — swap maliyeti (faiz farkı)
          Peki neden forward outright değil de FX swap kullanılır? Çünkü FX swap pozisyon değil, likidite operasyonu. Tek bacak olan forward döviz pozisyonu açar — ama FX swap'ın iki bacağı birbirini dengeler.
          FX Swap Kullan
          Forward Outright Kullan
          • ✓ Net FX pozisyon açılmaz
          • ✓ FX limit tüketmez (net sıfır)
          • ✓ Piyasada en likit FX ürünü
          • ✓ Likidite ihtiyacı geçiciyse ideal
          • ⚠ Net FX pozisyon açar
          • ⚠ FX limit tüketir
          • ⚠ Uzun vadede daha pahalı
          • ✓ Kur görüşüne dayalı pozisyon için uygun

          Müşteri işlemi treasury'ye nasıl akar?

          Müşteri bankaya gelip "USD almak istiyorum" dediğinde banka bu riski üstlenir. Ama banka bu riski tutmak zorunda değil — hemen piyasada hedge edebilir. Bu akış bankanın market making operasyonunun temelidir.

          MÜŞTERİ USD almak istiyor FX SALES müşteri yüzü FX DESK risk yönetiyor PİYASA interbank / borsa USD al kur teklifi pozisyon fiyat onayı hedge USD alır NASIL ÇALIŞIR? 1. Müşteri satış birimine gelir — spread dahil kur teklif edilir (müşteri marjı burada). 2. FX Desk müşteri işleminin karşı tarafı olur — kısa süreliğine FX pozisyonu taşır. 3. Desk hemen interbank piyasaya çıkarak pozisyonu hedge eder — risk minimize edilir.

          NDF: teslimat olmadan kur hedge'i

          Non-Deliverable Forward
          Fiziksel döviz teslimi olmayan forward

          Bazı para birimleri offshore piyasalarda fiziksel olarak teslim edilemez (Çin CNY, Hindistan INR, Türkiye TRY kısmen). NDF'de iki taraf baştan bir kur üzerinde anlaşır; vade geldiğinde sadece fark nakit olarak ödenir — döviz el değiştirmez.

          Forward vs NDF
          Forward: vade gelince döviz fiziksel teslim
          NDF: vade gelince sadece fark ödenir
          Uzlaşı genellikle USD veya başka rezerv döviz ile
          Riskler
          Fixing riski — NDF kuru genellikle resmi oran ile uzlaşır
          Karşı taraf riski (nakit uzlaşı olsa da CCR var)
          Kısıtlı piyasa likiditesi

          Bu sayfadan ne götürmelisin?

          Anahtar çıkarımlar
          • FX spot = anlık teslimat; forward = geleceğe sabitlenmiş kur; swap = spot + forward birleşimi (likidite aracı)
          • Forward payoff'u doğrusaldır — kur 1 birim hareket ederse P&L nominal × 1 hareket eder (delta = nominal)
          • FX swap net FX pozisyonu açmaz — iki bacak birbirini dengeler; likidite için kullanılır, pozisyon için değil
          • Forward points = iki para birimi faiz farkı; interest rate parity arbitrajı engeller
          • Müşteri işlemi → FX Desk → interbank hedge: banka aracı olur, riski tutmak zorunda değildir
          • CCS uzun vade + anapara takası ekler → hem FX hem faiz riski, hem de cross-currency basis riski taşır