01 · Banka Hazinesi Ne Yapar?

Faz 1 · Giriş

Treasury neden vardır?

Bir banka her gün binlerce işlem yapar. Müşteriler mevduat yatırır, kredi çeker, döviz alır, ödeme gönderir. Bu işlemlerin her birinin bir fiyatı, bir vadesi ve bir riski vardır. Bunları tek tek yönetmek mümkün değil.

Treasury, bankanın tüm bu akışları tek bir çatı altında toplayan ve buradan yönetimini sağlayan birimdir. Görev üçe indirgenebildiğinde netleşir: banka her an ödeme yapabilecek kadar likit olmalı, aldığı riskler için doğru fiyatı almalı ve bu riskleri tutmak ya da hedge etmek arasında karar vermelidir.

Treasury olmadan banka, her birimi kendi başına piyasaya çıkan, birbirinden habersiz hareket eden bir yapı olurdu. Bu hem pahalı hem tehlikeli olurdu.

Temel İşlevler

Treasury'nin dört temel rolü

Treasury'yi anlamak için dört ayrı "şapkasını" görmek yeterli. Pratikte bunlar iç içe geçer ama kavramsal olarak ayrı tutmak kritik.

💧

Fonlama Merkezi

Bankanın kredi vermesi için paraya ihtiyacı var. Bu para mevduattan, tahvil ihracından veya interbank piyasadan gelir. Treasury bu kaynakları bulur, optimize eder ve dağıtır. Birimler parayı treasury'den "satın alır."

⚡

Likidite Motoru

Banka her sabah ödeme yapabilecek mi? Gün içinde mevduat çekilişleri, ödemeler ve merkez bankası karşılıkları var. Treasury bu dengeyi gerçek zamanlı yönetir. Likidite tükenmesi bankanın en büyük varoluşsal riskidir.

🛡️

Hedge ve Risk Yönetimi

Müşteriye verilen her ürünün bir riski var. Uzun vadeli sabit faizli kredi faiz riskine yol açar, döviz kredisi FX riskine. Treasury bu riskleri ya tutar ya da piyasada karşı işlemle hedge eder. Bu karar bilinçli ve ölçülü olmak zorunda.

🏷️

İç Fiyatlama Merkezi

Kredi birimi müşteriye kaç faiz uygulayacak? Mevduat birimi ne kadar teklif edecek? Bu fiyatların arkasında treasury'nin belirlediği transfer fiyatı (FTP) var. Her birim bu fiyat üzerine marjını ekler. Treasury bilanço ekonomisini yönetir.

İnteraktif — Bank Flow Map

Treasury'ye ne akar, treasury'den ne çıkar?

Treasury'nin bağlı olduğu altı temel tarafı aşağıda görüyorsun. Her kutucuğa tıkladığında o tarafla treasury arasındaki iş akışı ve doğan risk görünür.

→ Bir kutucuğa tıkla

→ Treasury'ye gelen

← Treasury'den giden

Önemli Ayrım

Trading amaçlı mı, bilanço amaçlı mı?

Treasury'deki her işlem aynı motivasyonla yapılmaz. Bu ayrımı şimdi kavramsal olarak anlamak yeterli — 03. sayfada derinlemesine ele alacağız.

Bilanço / Balance Sheet Amaçlı

Trading / Kâr Amaçlı

Müşteri işleminden doğan riski hedge etmek
Fonlama maliyetini minimize etmek
Likidite açığını kapatmak
Faiz duyarlılığını yönetmek (ALM)
Regülasyon gerekliliklerini karşılamak

Piyasa görüşüne dayalı pozisyon almak
Kısa vadeli fiyat hareketinden kâr
Spread geliri (market making)
Volatilite / carry stratejileri
Proprietary book yönetimi

Organizasyonel Yapı

Treasury'nin çevresindeki birimler

Treasury tek başına çalışmaz. Üç kritik birimle sürekli etkileşim halindedir. Bu ilişkileri bilmek serinin geri kalanını anlamak için şart — her biri ayrı bir sayfa konusu olacak.

ALM

Asset-Liability Management

Bankanın tüm bilançosundaki faiz duyarlılığını ve vade uyumsuzluğunu yönetir. Treasury, ALM'nin direktifleri doğrultusunda bilanço pozisyonlarını ayarlar. EVE ve NII hedefleri buradan gelir. ALM genellikle banking book tarafındadır; trading book riski ayrı yönetilir.

Market Risk

Piyasa Riski Yönetimi

Treasury'nin aldığı trading book pozisyonlarını bağımsız olarak ölçer ve izler. VaR limitleri, sensitivity limitleri, stress test sonuçları buradan çıkar. Treasury'nin her gün "limit içinde miyim?" sorusunu yanıtlayan birimdir. Validasyon ekibi de bu modelleri challenge eder.

CCR

Counterparty Credit Risk

Treasury türev işlem yaptığında karşı taraf da bir risk taşır. Swap MTM'si pozitife döndüğünde banka için bir alacak doğar — karşı taraf iflas ederse bu alacak tahsil edilemez. CCR birimi bu exposure'ı izler, netting ve collateral anlaşmalarını yönetir, XVA hesaplamalarını yapar.

Özet

Bu sayfadan ne götürmelisin?

Anahtar çıkarımlar

Treasury, bankanın tüm para akışlarının merkezi — satış ya da operasyon birimi değil, bilanço motoru
Dört temel görev: fonlama, likidite, hedge / risk yönetimi, iç fiyatlama (FTP)
Her banka işlemi treasury'ye ulaşır — mevduat, kredi, FX işlemi, swap hepsi buradan geçer
Treasury ALM, Market Risk ve CCR ile sürekli etkileşimde — bu üç birimi ayrı sayfalar ele alacak
Trading amaçlı vs bilanço amaçlı işlem farkı kritik — bu ayrımın regülasyon ayağı 03. sayfada