Ortalama, Medyan ve Yayılım
Tek bir merkez ölçüsü dağılımın hangi kısmını gizler?
Kavram
Ortalama toplamı gözlem sayısına böler; medyan sıralamanın ortasını gösterir. Ortalama uç değerlerin büyüklüğüne duyarlıdır. Medyan bu etkiye daha dayanıklıdır fakat toplamı veya maliyeti doğrudan açıklamaz. Hangi ölçünün uygun olduğu, yanıtlanan soruya bağlıdır.
Bir örnek üzerinden
Bir hizmetin tipik bekleme süresini medyanla, kapasite planlamasını ortalamayla, kötü deneyimi ise 95. yüzdelikle anlatmak mümkündür. Medyanın 2 dakika olması, müşterilerin küçük bir bölümünün bir saat beklemesini görünmez bırakabilir. Merkez ölçüsünün yanında yayılım ve kuyruk bilgisi gerekir.
Görsel üzerinden
Gelir dağılımına yüksek gelirli gözlemler eklendiğinde ortalama ve medyan farklı hızlarda hareket eder. Çizgiler aynı veri setinin iki farklı özetidir. Buradaki uç değerler bilerek üretilmiştir; bunları çıkarmak için yalnızca ortalamayı değiştirmeleri yeterli gerekçe değildir.
Yorumlama
Grupların ortalamalarını birleştirirken gözlem sayılarıyla ağırlıklandırmak gerekir. Ağırlıkların ve ölçü biriminin değişmesi, dağılım değişmese bile karşılaştırmayı etkileyebilir. Gelir örneği bir nüfus tahmini değildir.
Kapsam ve okuma
Bu modülün görselleri öğretim amaçlıdır. İlgili okuma: NIST · İstatistik el kitabı. Açıklamalı kaynak dizini →