Bankacılık Operasyonları · 14
Sözlük ve kaynaklar
Kredi yaşam döngüsünün kavramları, birincil kaynaklar ve tamamlayıcı okuma yolları.
01 · Kavramlar
Kısa tanımlar, ilgili modüldeki varsayım ve örnekle birlikte okunabilir.
- Amortised cost
- İtfa edilmiş maliyet; etkin faiz yöntemi, geri ödemeler ve ilgili değer düşüklüğü etkileriyle oluşan ölçüm tabanı. Modül 08 →
- Anapara
- Kredi kapsamında kullandırılan ve geri ödenmesi gereken temel tutar; faiz ve ücretlerle aynı kalem değildir. Modül 03 →
- Batch
- Kayıtların belirli zamanlarda toplu olarak işlenmesi. Sonuç, kesim ve yükleme takvimine bağlıdır. Modül 07 →
- Brüt defter değeri
- Zarar karşılığı düşülmeden önceki itfa edilmiş maliyet tutarı; limit veya ilk sözleşme tutarı değildir. Modül 08 →
- CCF
- Kullanılmamış taahhüdün maruziyete dönüşümünde kullanılan kredi dönüşüm faktörü. Modül 03 →
- CBS / core banking
- Kredi, ödeme ve müşteri işlemlerinin yürütüldüğü temel bankacılık sistemi. Modül 06 →
- CET1
- Çekirdek ana sermaye; muhasebe özkaynağından düzenleyici ayarlamalarla farklılaşabilir. Modül 09 →
- Cost of risk
- Dönemin kredi kaybı giderinin belirlenmiş ortalama kredi tabanına oranı; karşılık stokundan ayrıdır. Modül 10 →
- Covenant
- Kredi sözleşmesindeki mali veya operasyonel taahhüt; ihlalin etkisi sözleşme ve risk değerlendirmesine bağlıdır. Modül 04 →
- Cure
- Sorunlu statüden çıkış için aranan şartların sağlanması. Muhasebe ve düzenleyici statüler farklı koşullar içerebilir. Modül 05 →
- Cut-off
- Bir rapora hangi tarih ve saate kadar olan olayların dahil edileceğini belirleyen kesim noktası. Modül 07 →
- Data lineage
- Verinin kaynaktan rapora kadar geçtiği dönüşümlerin ve sürümlerin izlenebilirliği. Modül 07 →
- Default
- Düzenleyici veya model bağlamındaki temerrüt olayı. Tanımı, kapsamı ve tarihi açık olmalıdır. Modül 05 →
- DPD
- Vadesi geçmiş ödeme için gecikme günü. Önemlilik ve diğer kanıtlarla birlikte değerlendirilir. Modül 04 →
- Drawn
- Tahsis edilmiş limitin kullanılan kısmı. Modül 03 →
- EAD
- Temerrüt anındaki maruziyet; bugünkü kullanımın yanında beklenen ek kullanımı içerebilir. Modül 03 →
- ECL
- Beklenen kredi kaybı; muhasebe ölçümünde ufuk, senaryo ve iskonto edilmiş nakit açıkları önemlidir. Modül 08 →
- EL
- Beklenen kayıp göstergesi; basit tek dönem örneğinde PD × LGD × EAD. Modül 08 →
- Etkin faiz oranı
- Beklenen sözleşmesel nakit akışlarını ilgili defter değerine bağlayan faiz oranı; nominal kuponla aynı olmayabilir. Modül 05 →
- ETL
- Veriyi kaynaktan alma, dönüştürme ve hedefe yükleme süreci. Modül 07 →
- FINREP / COREP
- AB bağlamında finansal ve ihtiyatlı raporlama çerçeveleri; Türkiye rapor adları olarak kullanılmaz. Modül 09 →
- Forbearance
- Borçlunun mali güçlüğü nedeniyle sağlanan tavizle ilişkili düzenleyici kavram; her sözleşme değişikliği değildir. Modül 05 →
- FTP
- Fonlama maliyeti ve ilgili risklerin iş birimlerine aktarılmasında kullanılan iç fiyatlama yaklaşımı. Modül 10 →
- GL / general ledger
- Muhasebe kayıtlarının toplandığı büyük defter. Operasyonel kredi statülerinin tamamını tek başına açıklamaz. Modül 06 →
- Gross / net
- Brüt tutar ve ilgili indirimler sonrası net tutar ayrımı; hangi indirimin yapıldığı belirtilir. Modül 08 →
- Hurdle rate
- İçsel getiri eşiği. Karşılaştırılan performans oranıyla aynı vergi ve zaman temelinde olmalıdır. Modül 11 →
- IRB
- Düzenleyici kredi riski hesabında onaylı içsel parametrelerin kullanıldığı yaklaşım. Modül 02 →
- Kesinti / shortfall
- İlgili düzenleyici hesapta uygun karşılıkların yetersiz kaldığı tutar; basit ECL farkıyla özdeş değildir. Modül 09 →
- LGD
- Temerrüt halinde ekonomik kayıp payı; tahsilat tutarı, zamanı ve giderler sonucu etkiler. Modül 05 →
- Limit
- Yetki ve koşulları belirlenmiş azami kullanım tutarı; bugünkü borç veya kayıp tutarı değildir. Modül 03 →
- Mapping
- Kaynak alanın hedef tanıma eşlenmesi. Doğru veri yanlış alana taşınırsa sonuç yine hatalıdır. Modül 07 →
- Modifikasyon
- Kredi koşullarının değiştirilmesi. Kayıttan çıkarma ve mevcut kaydı güncelleme ayrımı ayrıca incelenir. Modül 05 →
- Mutabakat
- Aynı kapsam ve ölçüm tabanına getirilen kayıtların karşılaştırılması, farkların açıklanması ve kapatılması. Modül 09 →
- NII / NIM
- NII net faiz geliri tutarıdır; NIM bu tutarı ortalama faiz getirili varlıklara oranlar. Modül 10 →
- NPE / NPL
- Sorunlu maruziyet ve sorunlu kredi kavramları; raporlama kapsamları aynı olmayabilir. Modül 05 →
- Origination
- Başvuru, değerlendirme, tahsis ve kullandırım hazırlığını kapsayan kredi oluşturma süreci. Modül 02 →
- Override
- Model önerisinden gerekçeli insan kararıyla sapılması; kayıt, yetki ve izleme gerektirir. Modül 02 →
- PD
- Belirlenmiş ufukta temerrüt olasılığı; not etiketi veya tek başına kredi kararı değildir. Modül 02 →
- PIT / TTC
- PIT güncel koşullara daha duyarlı, TTC döngü etkisini daha fazla yumuşatan risk bakışlarıdır. Modül 04 →
- Probation
- Statüden çıkış veya iyileşmenin doğrulanması için öngörülen izleme dönemi; ilgili çerçeveye göre değişir. Modül 05 →
- RAROC
- Bu seride vergi öncesi risk ayarlı gelir / ekonomik sermaye. Pay, payda ve ufuk birlikte açıklanır. Modül 11 →
- Recovery
- Temerrüt veya sorunlu kredi sürecindeki tahsilat; nakit girişinin tarihi ve maliyeti önemlidir. Modül 05 →
- RWA
- Risk ağırlıklı varlık tutarı; sermaye oranının uygulanacağı düzenleyici taban. Modül 08 →
- SICR
- İlk kayda almadan bu yana kredi riskindeki önemli artış; yalnızca mutlak PD seviyesine bakmaz. Modül 04 →
- Stage 1 / 2 / 3
- Genel değer düşüklüğü yaklaşımında 12 aylık ölçüm, ömür boyu ölçüm ve kredi-değer düşüklüğü durumlarını ayıran aşamalar. Modül 04 →
- Tahsis
- Kredi tutarı, vadesi, fiyatı, teminatı ve koşullarına ilişkin yetkili karar. Modül 02 →
- Teminat
- Geri ödeme gerçekleşmediğinde tahsilatı destekleyen güvence; borçlunun ödeme kapasitesinin yerine geçmez. Modül 05 →
- Undrawn
- Limitin kullanılmamış kısmı; iptal ve taahhüt koşulları risk hesabını etkiler. Modül 03 →
- Write-off
- Tahsil beklentisi kalmayan tutarın muhasebe kaydından düşülmesi; hukuki takip ve sonraki tahsilat kendiliğinden sona ermez. Modül 05 →
02 · Birincil kaynaklar
Türkiye muhasebe ve bankacılık uygulaması ile AB ihtiyatlı düzenlemeleri ayrı başvuru alanlarıdır. Her modüldeki hesap varsayımları, kaynak metindeki tüm koşulların yerine geçmez.
- KGK · TFRS 9 (2026 seti)
- IFRS Foundation · IFRS 9 ve uygulama kaynakları
- BDDK · Bankacılık mevzuatı
- EBA · Kredi tahsis ve izleme rehberi
- Basel · BCBS 239 ilkeleri
- Basel · BCBS 239 uygulama notu (2026)
- AB · CRR3 (2024/1623)
- AB · NPE ihtiyatlı karşılık düzenlemesi (2019/630)
Revizyon tarihi: 9 Eylül 2026. Bir kuralın uygulaması değerlendirilirken yürürlük metni, yargı alanı, kurum ve ürün kapsamı birlikte kontrol edilir.
03 · Tamamlayıcı seriler
Banking Foundations temel risk ve banka yapısını; Accounting muhasebe ölçümünü; IRB düzenleyici parametre ve sermaye hesabını ayrıntılandırır.