Banking Foundations · 17
Validasyonda Baktığımız Testler

testler neyi garanti eder?

Validasyon testleri "model iyi mi?" sorusunu yanıtlamaya çalışır. Ama hiçbir test tek başına yeterli değildir. Her test modelin farklı bir boyutunu sorgular — biri discrimination'ı, diğeri kalibrasyonu, bir başkası stabilitesini.

Bu sayfadaki test kataloğu bir PD modeli için geçerlidir; LGD ve EAD modellerinde bazı testler farklılaşır. Genel prensip aynıdır: bağımsız, tekrarlanabilir, belgelenmiş.

Aşağıda her teste tıkla — ne sorar, ne arar, hangi metriği kullanır, red flag nedir ve validatörün o testte sorduğu sorular nelerdir.

test kataloğu

backtesting simülatörü

Model PD tahmini ile gerçekleşen temerrüt oranını karşılaştırıyoruz. Sistematik sapmayı değiştir — kalibrasyon testinin nasıl tepki verdiğini gör.

Portföy PD tahmini (%) %2.0
Bias çarpanı (gerçek / tahmin) 1.00×
Gürültü (%) %15
Tahmin edilen PD
Gerçekleşen DR
±20% band
Ort. Tahmin PD
%2.00
Ort. Gerçekleşen DR
%2.00
Kalibrasyon
İyi
Tahmin ve gerçekleşen yakın — kalibrasyon iyi. Bias çarpanını değiştir ve modelin sistematik sapmasını simüle et.

PSI — skor dağılımı kayıyor mu?

Population Stability Index (PSI), modelin geliştirme dönemindeki skor dağılımı ile canlı dönemdeki skor dağılımını karşılaştırır. Portföy bileşimi kayarsa PSI yükselir — bu modelin yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin işareti.

Portföy kayma şiddeti Orta
PSI 0.08 — stabil, izleme yeterli.
PSI < 0.1 — Stabil. İzlemeye devam.
PSI 0.1–0.25 — Dikkat. Yeniden gözden geçir.
PSI > 0.25 — Anlamlı kayma. Yeniden validasyon.

validasyon checklist

Gerçek bir model validasyonunda tüm bu kontroller yapılır. Her satıra tıklayarak test sonucunu işaretle — özet otomatik güncelleniyor.

bu sayfadan götürülecekler

hiçbir test tek başına yeterli değil
Discrimination iyi ama kalibrasyon kötü, ya da kalibrasyon iyi ama stabil değil — her kombinasyon farklı bir risk. Testler birbirini tamamlar.
OoT backtesting gerçek sınav
Modelin görmediği dönem verisindeki performansı tek gerçekçi ölçüttür. IS sonucu iyi ama OoT kötüyse model overfit etmiştir.
PSI trigger mekanizması
PSI > 0.25 otomatik olarak yeniden validasyon başlatır. Bu eşiğin belirlenmesi ve takibi yönetişimin parçasıdır.
replikasyon kritik
Validatör aynı veriyle aynı sonuca ulaşabilmelidir. Replikasyon yapılamazsa ya veri ya kod paylaşılmamış demektir — bu başlı başına bir bulgudur.
Sıradaki adım: Model riski — yanlış model neden tehlikelidir, governance eksikliği nasıl sistemik sorun yaratır, challenger model neden şart?