Banking Foundations · 20
Temel Bankacılık Rasyoları
FAZ 6 / 6 · Portföyü oku
Bu sayfanın sonunda rasyo ile hükmü, düzenleyici taban ile yönetim hedefini ve seviye ile değişim nedenini ayırabilmelisin.
bankacılık dilini okumak
Komite sunumlarında, analist raporlarında ve yönetim konuşmalarında bir dizi finansal rasyo defalarca geçer. Bu rasyoları bilmeden bankanın performansını, riskini veya stratejisini takip etmek mümkün değildir.
Bu sayfa bu rasyoları ezberletmek için değil — her birinin neyi ölçtüğünü, neden yükselince ya da düşünce ne anlama geldiğini sezgisel olarak anlatmak için var. Her kartı tıkla: formülünü, yorum kılavuzunu ve bağlamını gör.
likidite & sermaye rasyoları
öğretim amaçlı rasyo profili
Bu panelde oran değil, tutar giriyorsun. Rasyoların hepsi girdiğin tutarlardan hesaplanıyor — yani bir kalemi değiştirdiğinde hangi rasyoların birlikte hareket ettiğini gerçekten görüyorsun. Panel denetim, değerleme veya banka sağlığı kararı vermez.
Bilanço — yıllık ortalamalar (₺ milyar)
Gelir tablosu — yıllık (₺ milyar)
Kredi kalitesi ve sermaye (₺ milyar)
Kâr köprüsü — gelirden net kâra
Panelin tek bir dersi var: rasyolar aynı tutarlardan beslenir. Kredi kayıp giderini artır — CoR yükselir, net kâr düşer, ROE ve ROA birlikte iner, ama NPL oranı ve coverage kıpırdamaz, çünkü onlar stok kalemlerinden gelir. Bir rasyonun hareket edip diğerinin etmemesi, raporu okurken ilk sorulacak sorudur.
rasyo yükseldiğinde hangi kanıtı istersin?
Bir rasyo; dönem, banka iş modeli, muhasebe kapsamı, düzenleyici tanım, sektör dağılımı ve eğilimle birlikte okunur. Tablo her oran için olası açıklamayı, yanıltıcı etkiyi ve istenecek kanıtı gösterir.
Rasyo
Olası açıklama
Yanıltıcı etki
İstenecek kanıt
Kontrol
Güncel sektör kıyası için aynı tarih ve kapsamlı BDDK verisi kullanılmalıdır. LCR/NSFR ve sermaye oranlarında tabanlar, tamponlar, konsolidasyon ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilir.
bu sayfadan götürülecekler
her rasyo bir soru sorar
NPL "ne kadar bozuk kredi var?", NIM "faiz marjı ne kadar?", ROE "özkaynak yatırımı getirisi ne?", CET1 "tampon ne kadar güçlü?" sorusunu özetler.
bağlam olmadan anlamsız
%5 NPL oranı kriz sonrası normalleşme mi, yoksa sektör baskısını mı yansıtıyor? Aynı sayı farklı kontekste farklı anlam taşır.
rasyolar birbirini tamamlar
Yüksek NIM + yüksek NPL: risk fiyatlaması veya portföy karışımı araştırılır. Düşük CIR + düşük NIM: operasyonel verimli ama marj baskısı. Her ikili ilişki hikaye anlatır.
model validasyonla bağlantısı
Cost of risk yükseliyorsa → PD model kalibrasyonu sorgulanır. Coverage düşüyorsa → IFRS 9 ECL modeli yeterince provizyon üretiyor mu? Rasyolar model performansının dolaylı göstergesidir.
Sıradaki adım: Kredi portföyü nasıl okunur — sektör kırılımı, konsantrasyon, vade, delinquency bucket'lar, vintage analizi.